Van mammoetkies tot middeleeuwse munt: Archeologiedag laat jong en oud kennismaken met historie

STEENBERGEN – Onder onze voeten ligt een wereld vol verhalen. Verhalen die eeuwenlang verborgen bleven in de bodem, totdat een schop, een metaaldetector of een archeologisch onderzoek ze weer naar boven haalt. Tijdens de Nationale Archeologiedagen op 19, 20 en 21 juni 2026 wordt dat verleden op honderden plekken in Nederland tot leven gebracht. Ook Stichting Stadsarcheologie Steenbergen deed zaterdag 20 juni mee met een eigen Archeologiedag aan het Doornedijkje.

Geschiedenis uit eigen bodem

In de expositieruimte van Stadsarcheologie Steenbergen konden bezoekers zaterdag kennismaken met de geschiedenis van Steenbergen aan de hand van bijzondere bodemvondsten. Voorwerpen die ooit gewoon onderdeel waren van het dagelijks leven, maar nu kleine tijdcapsules zijn geworden. Munten, kogels, gespen, metalen hartjes, penningen en lakenloodjes lagen uitgestald in vitrines. Stille getuigen van een verleden dat letterlijk onder de voeten van de inwoners heeft gelegen.

Ook waren er verschillende fotoseries te zien van archeologische onderzoeken in de omgeving. Daarmee werd duidelijk hoeveel verhalen er nog in de Steenbergse bodem verscholen zitten. Wat nu een straat, bouwplaats of tuin is, kan eeuwen geleden een plek zijn geweest waar mensen woonden, werkten, handelden of hun sporen achterlieten.

Schatzoeken met een metaaldetector

Voor kinderen was buiten een speciaal gemaakte bouwput ingericht. Daar konden ze zelf op zoek naar oude muntjes die onder de grond verborgen lagen. Eerst met een metaaldetector speuren totdat het apparaat begon te piepen. Daarna met een pinpointer nauwkeurig bepalen waar het voorwerp precies lag. Even graven, even zoeken en dan het spannende moment waarop er iets uit de aarde tevoorschijn kwam. “Wij zijn vandaag speciaal open voor kinderen”, vertelt Chris Duijvestijn, secretaris van Stichting Stadsarcheologie Steenbergen. “We willen ze op een leuke manier laten kennismaken met archeologie.”

En dat is precies wat deze dag doet. Geen droge geschiedenisles, maar voelen, zoeken, ontdekken en zelf ervaren hoe spannend het kan zijn om iets uit het verleden op te graven. Voor kinderen wordt archeologie zo ineens geen moeilijk woord, maar een avontuur in de grond.

Van mammoetkies tot lakenloodje

Binnen konden bezoekers niet alleen kijken naar vondsten uit de omgeving, maar ook zelf puzzelen met oude voorwerpen. Hoe zagen munten, penningen, gespen en lakenloodjes eruit? En waar werden ze vroeger voor gebruikt? Door het puzzelspel werd duidelijk dat ieder klein voorwerp een eigen verhaal heeft.

Bijzonder oud waren een stuk slagtand en een kies van een mammoet. Doordat deze resten heel lang in de grond hebben gelegen, zijn ze versteend en zwaar geworden. Voor kinderen en volwassenen blijft het indrukwekkend om te bedenken dat zulke prehistorische dieren ooit door onze omgeving trokken.

Bezoekers mochten ook eigen vondsten meenemen. Soms ligt er thuis in een laatje of vitrinekastje iets waarvan niemand precies weet wat het is. De vrijwilligers van Stadsarcheologie Steenbergen kunnen dan mogelijk helpen om meer te vertellen over de herkomst of betekenis.

Warm weer, maar toch nieuwsgierige bezoekers

Het was zaterdag erg warm. De vrijwilligers zaten buiten rond de bouwput en hoopten dat er ondanks de hitte nog kinderen en andere belangstellenden langs zouden komen. “Door het warme weer gaan veel mensen natuurlijk ook iets anders doen”, vertelt Chris.

Toch kwamen er verschillende bezoekers een kijkje nemen. Zelfs een stel uit Bergen op Zoom kwam speciaal naar Steenbergen voor de Archeologiedag. “Dat is heel leuk”, zegt Chris. “Daar doen we het voor.”

Archeologie bij bouwprojecten

Ook in Steenbergen zijn momenteel plekken waar de bodem weer wordt opengelegd. Zo ligt er in de Grote Kerkstraat, bij het pand van Van Broekhoven, een locatie open en wordt er in de Blauwstraat, bij het pand van de Chinees, waarschijnlijk ook gebouwd. Wanneer daar de grond wordt opengelegd, zal mogelijk archeologisch onderzoek plaatsvinden. Dat is op bepaalde plekken verplicht gesteld door de gemeente. “Dat onderzoek wordt gedaan door gecertificeerde bedrijven”, legt Chris uit. “Wij zijn dat niet, maar we zouden eventueel wel kunnen assisteren.” Volgens hem zou het mooi zijn als de gemeente of de betrokken bedrijven de lokale stichting vaker bij dit soort onderzoeken betrekken. “De laatste tijd loopt dat helaas niet altijd even soepel.”

Waar de stichting wel blij mee is, is dat de gemeente Steenbergen gebruikmaakt van de diensten van archeoloog Marco Vermunt uit Bergen op Zoom. “Hij weet precies op welke plekken mogelijk archeologische vondsten gedaan kunnen worden. Daar zijn we heel blij mee.”

Het verleden leeft verder

De Nationale Archeologiedagen laten zien dat geschiedenis niet alleen in boeken staat. Ze ligt ook in de grond. Onder straten, pleinen, akkers en bouwplaatsen. Dankzij de vrijwilligers van Stadsarcheologie Steenbergen krijgen die verborgen verhalen weer een gezicht.