Brabantse Bodem – de column van Caren Vermaat: ‘De natuur begint bij je achterdeur’

STEENBERGEN – In haar column ‘Brabantse Bodem’ neemt Caren Vermaat, grondlegger van het Leefstijlroer, lezers elke maand mee in haar kijk op een gezonde en duurzame regio. Dit keer: De natuur begint bij je achterdeur.

De herfst is begonnen. De dagen worden korter en kouder, en de natuur lijkt zich langzaam terug te trekken. Maar niets is minder waar. Terwijl wij binnen warm en behaaglijk naast de kachel zitten, is de natuur juist druk bezig met overleven. Egels zoeken een plek om te schuilen, insecten kruipen in holle stengels en vogels speuren naar de laatste zaden. Alleen… we maken het ze vaak onbedoeld steeds moeilijker. Door bladeren weg te harken, stengels af te knippen en onze tuinen dicht te gooien met stenen.

Maaien of niet maaien

Dat beeld van wat ‘netjes’ is, speelt niet alleen in onze tuinen, maar ook bij gemeenten. Gelukkig is er de afgelopen jaren een kentering gaande. Daar waar vroeger strakke grasvelden en keurige groenstroken lagen, staan nu margrieten, korenbloemen en knoopkruid te bloeien.

Het maaibeleid van de gemeente is flink veranderd, en dat stuit sommige inwoners tegen de borst: “De gemeente maait veel te weinig, het ziet er toch niet uit.”

Maar die ‘rommel’ is precies wat onze natuur nodig heeft. Elk sprietje en bloemetje is voedsel, elke stengel een schuilplaats. Wat voor ons misschien slordig lijkt, is voor bijen, vlinders en vogels letterlijk van levensbelang.

Gemeente Bergen op Zoom en Steenbergen varen ook op het gebied van openbaar groen een andere koers. In plaats van de gebruikelijke kleurrijke rijtjes met uitheemse planten kiezen de gemeenten steeds vaker voor inheemse soorten: planten die beter passen bij onze bodem, ons klimaat en onze insecten. Niet wat alleen mooi oogt, maar wat de natuur van de juiste voeding voorziet.

Zo geven ze daarmee het goede voorbeeld in parken, met de boomtuintjes-actie voor inwoners en in de groenstroken langs wegen en wijken. Maar uiteindelijk ligt de grootste winst niet bij de gemeente, maar bij onszelf. Als inwoners zullen we ook in onze eigen tuin het verschil moeten maken.

Versteend (Steen)Bergen

In onze regio stikt het van de versteende tuinen. Stichting Steenbreek bracht onlangs een kansenkaart uit die laat zien waar de meest versteende tuinen van Nederland liggen. In Steenbergen en Bergen op Zoom blijkt nog veel winst te behalen.

Want dat het vergroenen van tuinen zin heeft, is zeker. Uit onderzoek blijkt dat alle particuliere tuinen samen een veel groter oppervlak beslaan dan al het openbaar groen bij elkaar. Stel je eens voor wat er zou gebeuren als we die tuinen stukje bij beetje weer tot leven wekken. Dat we geen lege bijenhotels meer hebben hangen of egelhuisjes zonder egels, maar dat alles weer gonst, zoemt en leeft.

En het mooie is: als we de natuur weer tot leven wekken, wekken we ook onszelf tot leven. Want alles is met elkaar verbonden. Door met de natuur bezig te zijn, werk je niet alleen aan een gezonde tuin, maar ook aan je eigen gezondheid en die van toekomstige generaties.

Beestje bij beestje

Het najaar is hét moment om aan de slag te gaan. Alles wat je nu zaait of plant, heeft straks een voorsprong en komt in het voorjaar als eerste op. Laat afgevallen bladeren dus eens wat langer liggen, of veeg ze naar een hoekje waar beestjes kunnen overwinteren. Zaai in het najaar alvast bloemen en kruiden die de eerste bestuivers in het vroege voorjaar nodig hebben zoals veldsalie, kaasjeskruid of pinksterbloem. Voor de bijen, hommels en vlinders is dat hun eerste ontbijt na de winter.

En ook al heb je maar een klein tuintje: één tegel minder betekent dat regenwater weer in de grond kan zakken in plaats van het riool in. Tien tegels minder bieden al ruimte voor een struik of een (fruit)boom. Dus, om nog een beetje in de sfeer van de verkiezingen te blijven: elke tegel telt.

Want met elke stap richting een groenere tuin brengen we de natuur én onszelf een stukje dichter bij huis.