Tholen heeft met verdronken stad Reimerswaal iets unieks in handen

THOLEN – De stad Reimerswaal is de enige middeleeuwse Nederlandse stad die in zee verdween. De grond waarop Reimerswaal gevestigd was valt binnen de Thoolse gemeentegrenzen en is aangewezen tot archeologisch Rijksmonument. De gemeente Tholen is trots op deze unieke plek en richtte een expositie in over de geschiedenis van de vergane Zeeuwse stad. Donderdag opende wethouder Kees van Dis samen met collega wethouder Izak Vogelaar van de gemeente Reimerswaal de tentoonstelling.

Vanaf Tholen gezien liggen de resten van de stad Reimerswaal net na de sluis, links en rechts van de rijbaan op de Oesterdam. Deze dam is in de jaren '80 over het oude Reimerswaal gelegd. De stad was zo'n 43,5 hectare groot, vergelijkbaar met Goes. In 1253 wordt Reimerswaal genoemd in verband met onenigheden tussen Vlaanderen en Holland. In 1375 kreeg Reimerswaal een vergunning om muren en vestingwerken te plaatsen. "Vanaf die tijd kunnen we Reimerswaal als stad zien", aldus wethouder Van Dis bij de officiële opening in het atrium van het gemeentehuis in Tholen. Reimerswaal bloeide op tot een stad met aanzien. Ze was de derde stad in de staten na Middelburg en Zierikzee. Het aantal inwoners zou ergens tussen de twee- en zesduizend burgers hebben geteld. Koophandel, landbouw, meekrap en de vele zoutketen behoorden tot de welvaartsbronnen van Reimerswaal.

Ondergang Een stadsbrand in 1520 luidde de ondergang van Reimerswaal in. Negen jaar later trof de pest de stad en een jaar later volgde de Sint Felixvloed. Naast Reimerswaal kwamen ook 18 andere plaatsen onder water te staan. Voordat de schade kon worden hersteld trof in 1532 een nieuwe watervloed het land. In 1551 en daarop volgende jaren was het opnieuw raak. In 12 jaar tijd kreeg Reimerswaal zes overstromingen en een brand te verduren. Inwoners vertrokken en Reimerswaal raakte in verval. Overstromingen en brandenhaarden bleven de stad teisteren. In januari 1574 voerden de Zeeuwse watergeuzen en Spanjaarden voor Reimerswaal een zeeslag. De watergeuzen wonnen en staken Reimerswaal in brand. Hetzelfde jaar werd Reimerswaal ook uit de staten gezet. De stad was van een handelsstad een vissersplaats geworden. In 1631 weken de laatste inwoners uit naar onder meer Tholen. In 1684 was Reimerswaal nog slechts een hoog gelegen eiland. Kon je aan het eind van de 19e eeuw nog enigszins door de stadresten lopen, tegenwoordig moet je door het slik...

Schatgravers Door de jaren heen zijn er tal van schatgravers en amateurarcheologen actief geweest in het gebied waar Reimerswaal gevestigd was. Anton van Oost is daar een van. Een deel van zijn opgegraven verzameling is in de expositie opgenomen. Van Oost stelt dat de gemeente Tholen met de verdronken stad iets unieks in handen heeft. "De gemeente Tholen moet hieruit profijt trekken, nergens in de wereld tref je dit aan." Dat er een gemeente naar diezelfde stad is vernoemd is eveneens uniek volgens de amateurarcheoloog. In samenwerking met Mike Verweij, de eigenaar van Waterrijk Oesterdam, dat de stadsresten van Reimerswaal overlapt, kijkt de gemeente hoe ze het gebied in de picture kunnen zetten. De expositie maakt voor nu het onzichtbare zichtbaar en laat bezoekers ontdekken wat Reimerswaal voor de omgeving en Zeeland heeft betekend. De expositie is te bezichtigen tijdens de openingstijdens van het gemeentehuis.

BIJDRAGE JOSIEN MATHLENER