Vandaag is het dankdag op Tholen: De geschiedenis van deze ‘extra zondag’

SINT PHILIPSLAND/THOLEN - Het is geen zondag en toch gaan de mensen vandaag naar de kerk. Hoe zit dat? Vandaag is het een dankdag op Tholen en Sint Philipsland. Dat is één van de twee gedenkdagen in het protestantisme waarop mensen bidden voor de oogst en het werk. In de gemeente Tholen wordt de dankdag al ruim zestig jaar op de derde woensdag van november gevierd. 

In de middeleeuwen ontstond het gebruik van aparte bededagen tijdens moeilijke tijden, zoals de quatertemperdagen en kruisdagen. Na de 16e-eeuwse Reformatie, toen delen van Nederland overgingen van het katholicisme naar het protestantisme, namen de reformatorische kerken het idee van bededagen over.

Oorlog en rampen

In 1578 bepaalde de Synode van Dordrecht dat er massaal gebeden en gedankt moest worden tijdens oorlog en rampen. Vanaf 1658 werd in Overijssel jaarlijks op de eerste donderdag van mei een Algemene Vast- en Bededag gehouden, en op de eerste donderdag van september een Generale Dankdag.

Artikel 66 van de Dordtse Kerkorde stelt de classis verantwoordelijk voor het uitschrijven van speciale bede- of gebedssamenkomsten tijdens oorlog, epidemieën en andere rampen. Met de toename van industrialisatie evolueerde de viering naar dankdag voor gewas én arbeid, en er werd ook een vaste dag voor gebed vastgesteld.

Twee gedenkdagen

Het protestantisme in Nederland kent nu twee gedenkdagen voor het oogst en de arbeid: Biddag voor Gewas en Arbeid en Dankdag voor Gewas en Arbeid. Tijdens deze dagen wordt er speciaal gebeden (in het voorjaar) en gedankt (in het najaar) voor de oogsten het werk.

De landelijke dankdag valt op de eerste woensdag van november, Echter, sinds 1956 wijken de kerkelijke gemeenten op Tholen en Sint Philipsland daarvan af. Gezamenlijk houden ze hun dankdag voor gewas en arbeid op de derde woensdag van november. Een voordeel: Kernen zonder eigen predikant kunnen nu een gastpredikant uitnodigen uit een ander deel van ons land, waar het geen dankdag is. De dankdag is dus een ‘extra zondag’ midden in de werkweek.

Kerkelijke vieringen

De kerkelijke vieringen op Tholen en Sint Philipsland worden grotendeels in de avond gehouden, omdat er overdag gewerkt wordt. Sommige kerken houden zowel ‘s ochtends als ‘s avonds een dienst. De erediensten staan in het teken van dankzegging aan God voor ontvangen zegeningen, in het bijzonder op het gebied van gewas en arbeid.

Kerkelijke vieringen woensdag 15 november
THOLEN:
Ger. Ichthuskerk: 10.00u ds. R.C. van Loon, Rotterdam; 19.00u ds. G. van der Linden.

POORTVLIET:
Hersteld Her. Gem.: 10.00u en 19.00u ds. V.S. van der Meer.
Ger. Kerk: 19.00u Ds D. Westerneng, ‘s-Gravenpolder.

SINT-MAARTENSDIJK:
Herv. Gem. Rehoboth: 19.00u ds. C. Bijman, Arnemuiden.

STAVENISSE:
Herv. Gem.: 10.00u ds. C. Doorneweerd; 19.00u ds. J.H. van Wijk, Oud Vossemeer.

OUD-VOSSEMEER:
Chr. Ger. kerk: 10.00u ds. J. van Limbeek; 18.30u ds. J.M.J. Kieviet.
Herv. Gem.: 10.00u ds J.H. van Wijk (kinderdienst i.s.m. SmdB De Ark); 19.00u ds J.W. Sparreboom, Nieuwerkerk a/d IJssel; gezamenlijke dienst in De Bron.
PKN de Bron: 19.00u ds. J.W. Sparrenboom, Nieuwerkerk a d IJssel.

ANNA JACOBAPOLDER:
Ger. kerk: 19.00u Ds. J. Smink, Zierikzee.

SINT PHILIPSLAND:
Herv. Gem.: 9.30u ds. A.L. Molenaar; 19.00u ds. C. Doorneweerd.