Govert (38) uit Poortvliet vreest voor zijn collega-boeren na stikstofuitspraak
Door: Olaf Knook AlgemeenPOORTVLIET - De Staat moet meer doen om natuurschade in beschermde natuurgebieden door stikstof te voorkomen. Dat bepaalde de rechter woensdag. Govert van Dieren van zijn agrarische maatschap in Poortvliet is niet verbaasd over de uitspraak, maar vreest wel voor de toekomst van zijn collega-boeren. “De huidige wetgeving is niet haalbaar.”
Govert (38) woont met zijn vrouw Tanita en vijf kinderen aan de Bram Groenewegweg in Poortvliet. Vijf jaar geleden nam hij de boerderij over van zijn vader Piet. Het familiebedrijf houdt nu koeien, varkens en kippen. “Mijn ouders hebben hier jaren geleden hun melkveehouderij voortgezet. Nu gaat die van generatie op generatie over”, vertelt Govert.
Hij heeft de rechtszaak tussen Greenpeace en de Nederlandse Staat over stikstofdepositie op de voet gevolgd. De rechtbank bepaalde woensdag dat de Staat aan zijn stikstofdoel voor 2030 moet houden. Dit betekent dat op de helft van de beschermde natuurgebieden niet meer stikstof neerkomt dan dat de natuur aankan. Als dat niet lukt, volgt een dwangsom van 10 miljoen euro.
De uitspraak kwam voor boer Govert niet als een verrassing. “Greenpeace won de rechtszaak omdat de overheid haar eigen wetgeving niet uitvoert. In die zin was de uitslag niet verrassend. Maar ik geloof wel dat het moeilijk wordt om de wetgeving daadwerkelijk uit te voeren”, legt hij uit.
Lees verder onder de foto.
“Het voelt alsof wij verantwoordelijk worden gehouden voor het hele stikstofprobleem” - Foto: Neil Schuurman
Onzekerheid
Govert maakt zich nog geen zorgen over de gevolgen van deze uitspraak voor zijn eigen boerderij. “Ik heb een natuurbeschermingsvergunning en mijn laatste grote uitbreiding was in 2011. Dus voorlopig zit ik wel goed. Maar andere boeren die afhankelijk zijn van intern salderen of de PAS-regeling, staan er een stuk slechter voor.”
Intern salderen werd al in december aan banden gelegd door de rechtbank. Hiermee kon een boer binnen zijn vergunning stikstofruimte herverdelen, bijvoorbeeld om een stal uit te breiden zonder de totale uitstoot te verhogen. PAS-melders zijn bedrijven die voor het Programma Aanpak Stikstof (PAS) een melding deden bij de overheid, bijvoorbeeld voor een uitbreiding. Zij hoefden daarvoor geen vergunning aan te vragen. Nu moet dat ineens wel. “Zij riskeren dat hun bedrijf wordt stilgelegd, zonder dat ze daar iets aan kunnen doen”, zegt Govert.
De stikstofcrisis is een dagelijks gespreksonderwerp onder boeren. Ook op Sint Philipsland en Tholen. “Er wordt veel gepraat, want het blijft een heet hangijzer. De stikstofdoelen blijven hetzelfde, maar de mogelijkheden om ze te halen worden steeds beperkter.” Voor boeren is de onzekerheid groot, legt Govert uit. Hij ziet de bui al hangen voor zijn collega’s. “Het voelt alsof wij verantwoordelijk worden gehouden voor het hele stikstofprobleem. Terwijl het een gezamenlijke inspanning moet zijn, waarbij elke sector een steentje bijdraagt.”
Lees verder onder de foto.
“Innovatie om de uitstoot van stikstof in landbouw te verminderen kan wel helpen” - Foto: Neil Schuurman
Innovatie
Govert weet nog niet wat de uitspraak precies voor zijn boerderij gaat betekenen. “De overheid heeft nog geen concrete maatregelen aangekondigd. Misschien moet ik straks wel de helft van mijn koeien wegdoen. Ik weet het gewoon niet.” Volgens hem raakt het probleem niet alleen boeren. “Alles waar een natuurvergunning voor nodig is, komt hierdoor stil te liggen. Denk aan de bouw van nieuwe woonwijken.”
Govert gelooft dat innovatie de sleutel is tot een oplossing. “De huidige regels zijn onrealistisch. Vrijwillige uitkoop van boeren kan helpen, maar dat alleen is niet genoeg. Innovatie om de uitstoot van stikstof en broeikasgassen te verminderen kan wel helpen.” Hij beseft dat niet iedereen staat te springen om nieuwe technieken. “Maar niemand wil de helft van zijn vee kwijtraken. Innovaties kunnen helpen om met minder uitstoot toch dezelfde productie te behouden.”
Over het halen van de stikstofdoelen in 2030 blijft Govert sceptisch. “Met de huidige wetgeving is dat niet mogelijk. Zelfs als je alle veehouderijen in beschermde natuurgebieden weghaalt, red je het nog niet.”
