Drie suïcides en een zieke moeder: Inge legt verborgen familiepijn bloot in fictie
Door: Olaf Knook AlgemeenOUD-VOSSEMEER - Drie zelfmoorden in de familie, een ongeneeslijk zieke moeder en woorden die niet uitgesproken worden. In haar nieuwe roman vertelt de 41-jarige Inge Duine in een fictief verhaal het stilzwijgen rond familiegeheimen. Iets wat zij van dichtbij heeft gezien. "Het gaat over zwijgen, woorden opsluiten in je lichaam en dat van generatie op generatie doorgeven."
Inge groeide op met haar ouders en een jonger broertje in Oud-Vossemeer en zat daar ook op de basisschool. Daarna fietste ze over dijken naar ‘t Rijks in Bergen op Zoom. Daar heeft ze lange tijd gewoond, maar inmiddels heeft ze al twee jaar een eigen stekje in Tilburg waar ze ook Journalistiek en Cultuurwetenschappen heeft gestudeerd.
Haar nieuwe roman is een fictief verhaal, maar het gezin in het boek is wel geïnspireerd op de familie van haar moeder. "Zij komt uit een groot katholiek gezin met twaalf kinderen. Binnen haar familie maakte mijn moeder drie zelfmoorden mee in de jaren tachtig: één broer en twee zussen. Ik heb me altijd verwonderd dat daar niet over gepraat werd. Ik noem dat het ‘Zeeuwse zwijgen’: niet praten over sommige onderwerpen. Daaromheen heb ik een verhaal opgebouwd voor mijn boek." Een uitgeverij zag wel brood in deze roman.
Drie konijnen
De hoofdpersoon in het verhaal is Mira. Zij maakt deels dezelfde dingen mee als Inge, maar blijft een fictief personage. "Bekenden die het verhaal lezen zeggen dat ik Mira ben, maar er zijn verschillen en overeenkomsten. Sommige scènes zijn verzonnen, andere gebaseerd op eigen ervaringen." Zo noemt ze een scène waarin drie konijnen sterven in de tuin van de hoofdpersoon. Die drie konijnen vormen een echo van de tragedie in haar moeders familie: de drie suïcides. "In mijn herinnering verdwenen die konijnen zonder dat er iets over werd gezegd. Maar mijn vader beweert iets anders. Voor mijn boek kwam dat goed van pas."
Het verhaal bestaat uit vier delen. "Deze delen passen in elkaar als een matroesjka." Er komen herkenbare plekken uit Bergen op Zoom en Oud-Vossemeer in voor, zoals verpleeghuis Moermont, Vrederust, het ziekenhuis en de ijsbaan. De verhaallijn loopt van 2014 tot 2021, met terugblikken op de jaren tachtig en negentig.
Ongeneeslijk ziek
De weg naar de roman was lang en persoonlijk beladen. Na haar twee fictieve thrillers in 2016 en 2018 wilde ze eigenlijk een kinderboek schrijven. Tijdens haar scriptie aan de universiteit over de watersnoodramp zag ze een interessant onderwerp. Maar dat liep anders dan gepland. "Ik wilde een kinderboek schrijven over dat veel families niet praten over de watersnoodramp en de mensen die toen zijn overleden. Dat zwijgen over een traumatische gebeurtenis kwam ook in mijn eigen familie voor. Met dat verhaal ben ik drie jaar bezig geweest, maar het werd helemaal niks."
Tegelijkertijd speelde op de achtergrond dat haar moeder al jaren ongeneeslijk ziek was. Zij had longkanker met uitzaaiingen naar de hersenen. In de zomer van 2021 kwam dat tot een uitbarsting bij Inge, toen duidelijk werd dat haar moeder zou overlijden. "Zij wilde er helemaal niet over praten. Achteraf gezien deed ik hetzelfde als mijn moeder: gewoon doorgaan met schrijven en doen alsof er niets aan de hand was."
Verwerken
Na het overlijden van haar moeder ontstond het idee om iets te schrijven over haar ziekte en alles wat er was gebeurd. Dit keer een waargebeurd verhaal. "Ook om het voor mezelf te verwerken. En ook omdat anderen er iets van zouden kunnen leren." Na twee jaar was dat verhaal klaar, maar ook dat werd niet uitgebracht. "Ik kreeg vaak te horen: het leest als een roman. Is het nou echt gebeurd of niet? Toen ben ik er deze roman van gaan maken. In totaal ben ik er dus bijna acht jaar mee bezig geweest."
Haar neef Jan van Tienen, opgegroeid in Tholen, schreef in 2015 al een boek over gebeurtenissen in hun familie. "Dat was een zoektocht naar wat er precies gebeurd was. Daar was mijn moeder heel erg boos over. Mijn boek heeft een heel andere invalshoek: het gaat over zwijgen, woorden opsluiten in je lichaam en hoe dat van generatie op generatie doorgegeven wordt." Het boek Alles wat er is komt uit op 3 maart tijdens een boekpresentatie in Tilburg.
