Op de werkvloer bij Huub en Marc van WijZijn: ‘Je kunt beter praten dan procederen’
Door: Sanne Brusselaars RubriekBERGEN OP ZOOM/THOLEN - Wie kan er mooier vertellen over zijn vak dan degene die er dagelijks mee bezig is. Waar komt zijn of haar liefde voor het vak vandaan? Waarom hebben ze voor dit beroep gekozen? Wat is er nou zo mooi aan het vak? En hoe ziet een werkdag er eigenlijk uit? Deze week: Huub Kurvers en Marc de Weerd, coördinators buurtbemiddeling bij WijZijn.
Oke, buurtbemiddeling dus. Maar wat doen jullie nou echt, op een doorsnee werkdag?
Marc: “De dag begint meestal met een telefoontje. Een inwoner belt bijvoorbeeld over zijn buurman die al maanden de muziek te hard zet, of een wietlucht, noem maar op. Die inwoners willen hun hart luchten, dus wij luisteren. Want vaak is het een optelsom van meerdere klachten.”
Huub: “We zijn dan nog niet aan het bemiddelen, hè. We kijken eerst: is dit überhaupt een zaak die we kunnen oppakken? Is het veilig? Als dat zo is, dan zoeken wij twee bemiddelaars die passen bij de situatie.”
Is het dan gewoon: succes ermee?
Huub: “Nee, zeker niet. Wij coördineren het hele proces. We zorgen dat de bemiddelaars globaal weten waar ze op moeten letten. We briefen ze over wat er speelt, maar indien relevant ook over wat misschien níet wordt gezegd. Kern is dat de bemiddelaars onpartijdig het gesprek aangaan. We delen alleen relevante feiten met hen, en niet hoe wij erover denken. Bemiddelaars gaan niet zo maar aan de slag, zij zijn allemaal getraind als vrijwilliger buurtbemiddeling.”
Marc: “Ik probeer als het kan zelf polshoogte te nemen van de situatie ter plaatse. Je wil het verhaal ook in context zien. Een inwoner kan telefonisch heel overtuigend zijn, maar als je ter plekke bent en je ziet hoe de vlag erbij hangt, dan verandert je beeld soms totaal.”
Wat voor conflicten komen jullie zoal tegen?
Marc: “Van alles. Inwoners die klagen over kippen in de tuin. Eén keer ging het over een schutting die over een lengte van 6 meter verkeerd zou staan. Uiteindelijk bleek dat de echte frustratie zat in een heel ander incident van vijf jaar geleden.”
Huub: “Dat is het vaak. Het conflict is niet het conflict. Er zit iets onder. En dan moet je dus niet alleen goed luisteren, maar ook goed dóórvragen.”
Dat klinkt pittig. Wat voor mensen zijn geschikt als bemiddelaar?
Marc: “Je moet rust uitstralen. Niet iemand die bij het eerste beste conflict zegt: ‘Nou ben ik er klaar mee.’ We zoeken bemiddelaars die nieuwsgierig zijn zonder oordeel. En die echt kunnen luisteren. Niet luisteren om te reageren, maar luisteren om te begrijpen. Uiteindelijk zijn wij niet de oplossing van het probleem, de inwoners zelf zijn de oplossing.”
Huub: “Je moet ook neutraal blijven ‘in woord en gebaar’. Eén blik of knikje kan al genoeg zijn voor iemand om te denken: aha, jij kiest zijn kant. Dan ben je je geloofwaardigheid kwijt. De mening van de bemiddelaars is niet relevant. Met andere woorden, we doen niet aan waarheidsvinding. Buurtbemiddeling probeert slechts de communicatie tussen partijen op gang te brengen en te houden. Wij helpen hen daarbij.”
Zijn er dan ook bemiddelaars die afhaken?
Marc: “Zeker. Soms komt iemand op gesprek die denkt: dit lijkt me leuk! Maar als je vraagt hoe ze omgaan met inwoners die blijven ‘zeuren’, zeggen ze: ‘Daar heb ik echt geen geduld voor.’ Duidelijker kan je het antwoord niet krijgen. Wij zoeken naar de bemiddelaar die luistert en observeert, die kan samenvatten en doorvragen om uiteindelijk het daadwerkelijke probleem op tafel te krijgen.”
Hoe zijn jullie zelf in dit vak gerold?
Huub: “Ik heb een achtergrond in de detailhandel. Later werkte ik even ad interim en als seniorconsultant. Toen ben ik in contact gekomen met WijZijn. Eerst als vrijwilliger, nu als coördinator.”
Marc: “Ik kom uit Defensie. Een heel andere wereld. Strak geregeld, hiërarchisch. Uiteindelijk zag ik een vacature bij de gemeente voor buurtbemiddeling. Ik reageerde, kwam op gesprek, zit daar ineens Huub – die ik al kende.”
En jullie kenden elkaar dus al van eerder?
Marc: “Ja, dat was het grappige. We kenden elkaar al van het leven in Bergen op Zoom en hadden wel eens contact over werk. Nooit gedacht dat we hier nu samen zouden werken.”
Huub: lacht “Toeval bestaat niet, hè?”
Wat maakt dit werk voor jullie de moeite waard?
Huub: “Omdat je inwoners helpt zélf hun problemen op te lossen. Niet voor ze – dat is belangrijk. Maar met ze. Dat ze elkaar aankijken en zeggen: ‘O ja, daar ging het eigenlijk om.’ En dan kunnen wij achterover leunen. Dat is het mooiste moment.”
Hoe groot is de impact van buurtbemiddeling eigenlijk?
Huub: “We hadden vorig jaar samen zo’n 230 zaken. Meer dan 70 procent is opgelost. En dat zijn dus niet de makkelijke gevallen. Veel van die zaken komen bij ons binnen via politie, gemeente of woningcorporaties. Dus ja, je voorkomt dat het escaleert, en ontlast de instanties.”
Marc: “En als het niet helemaal bij ons past, dan kunnen we snel doorschakelen. WijZijn is breed georganiseerd. We hebben korte lijntjes. Dus als er bijvoorbeeld onderliggende problemen spelen, dan betrekken we collega’s van andere teams erbij.”
Er is een tekort aan bemiddelaars, zeiden jullie eerder. Wat maakt dat zo’n uitdaging?
Huub: “Omdat het vrijwilligerswerk is dat vraagt om skills. Je moet neutraal kunnen blijven, geduldig zijn, én iets aan kunnen met inwoners die al boos of teleurgesteld zijn. Dat is niet niks.”
Marc: “De samenleving verhardt. Mensen staan minder open voor de ander. Dat maakt het moeilijker om bemiddelaars te vinden én moeilijker om buren aan tafel te krijgen. Maar juist daarom is dit werk zo belangrijk.”
Stel, iemand wil dit werk doen. Hoe gaat dat in z’n werk?
Marc: “Dan beginnen we met een kennismaking. Geen sollicitatiegesprek, gewoon een praatje. Als we denken: jij hebt het in je, dan volgt er een degelijke training van 3 dagen.”
Huub: “We willen dat mensen begrijpen waar ze aan beginnen. Je moet betrouwbaar zijn, zorgvuldig en kunnen samenwerken.”
Hoe groot is het team eigenlijk?
Marc: “Wij zijn met drie coördinatoren. Frank Willemsen is verantwoordelijk voor de gemeenten Woensdrecht en Tholen. WijZijn is een professionele organisatie met zo’n 200 beroepskrachten en ongeveer 700 vrijwilligers, waarvan 40 bemiddelaars, in de gehele regio West-Brabant en Tholen. Deze laatsten zijn cruciaal. Zonder hen geen buurtbemiddeling. Echt niet.”
Huub: “We doen het ook voor hen. We houden contact, organiseren bijeenkomsten om ervaringen uit te wisselen. Want het is mooi werk, maar je moet het niet alleen doen.”
Tot slot: wat willen jullie dat mensen onthouden als ze dit lezen?
Huub: “Dat wij geen probleemoplossers zijn, maar procesbegeleiders. We helpen inwoners het gesprek aan te gaan. Want buren blijven buren. Je kunt beter praten dan procederen.”
Marc: “En dat dit werk alleen bestaat bij de gratie van vrijwilligers. Inwoners die zich inzetten omdat ze geloven in contact, in dialoog. In een leefbare buurt. Dat verdient respect. En nieuwe aanwas.”
Paspoorten
Naam: Marc de Weerd
Woonplaats: Bergen op Zoom
Functie: Coördinator buurtbemiddeling bij WijZijn, voor Bergen op Zoom
Hoelang werk je er al? Sinds november 2022
Wat doe je graag in je vrije tijd?
“Ik ben Hoofd Technische Zaken bij MOC’17 en doe aan fitness. Daarnaast hike ik graag, bij voorkeur in heuvelachtig terrein.”
Naam: Huub Kurvers
Woonplaats: Bergen op Zoom
Functie: Coördinator buurtbemiddeling bij WijZijn, voor Roosendaal en Steenbergen
Hoelang werk je er al? Vier jaar
Wat doe je graag in je vrije tijd?
“Ik doe aan fitness, padel, golf en bezoek graag concerten. Ben vrijwilliger buurtbemiddeling voor WijZijn, en daarnaast ZZP familiemediator en register vertrouwenspersoon.”
