Weetjes van de Wal door de Brabantse Veldganger

Ik schreef het al eens, ooit beschikte Ossendrecht over haar eigen internationale haven. Gewoon pal tussen wereldhavens Rotterdam en Antwerpen in. Dat is moeilijk voor te stellen voor degene die het niet hebben meegemaakt.

Dat Ossendrecht, en Woensdrecht, meerdere eigen havens hebben gehad, vertelt het verhaal van hoe de Schelde steeds verder van de Wal kwam te liggen. Door polders en andere ingrepen schoven ze op naar het westen om na de aanleg van het Schelde-Rijnkanaal uiteindelijk een stille dood te sterven. Geheel volgens traditie niet zonder dat de laatste haven jarenlang een dubbelfunctie had als café. Boven dronken de hoge heren een borrel, beneden was bestemd voor zeelieden en ander ‘plebs’. Het had overigens de niet onlogische naam ‘Scheldezicht’. De laatste haven van Ossendrecht ontstond in 1865 bij de aanleg van de Vijdtpolder. Binnendijks lag een spuiboezem, waar in de zomer volop werd gezwommen. Aan de buitenkant lag een kaai, waarvan je de kasseien nu nog kunt zien liggen. Tot die tijd lagen overal langs de Westerschelde nog slikken en schorren. Het Verdronken Land van Saeftinghe ‘aan de overkant’ geeft een goed beeld van het buitendijkse landschap van die tijd. De haven stond in verbinding met de Schelde via de ondiepe kreek met de weinig chique naam ‘Ossendrechts Gat’, enkel met hoogtij was de haven hier langs bereikbaar. Toen het kanaal halverwege de jaren ‘70 werd gerealiseerd, raakte het gat ‘verstopt’ en was het gedaan met de haven. De producten die tot die tijd werden verhandeld, hadden alles te maken met onze Wal. Dakpannen, bakstenen en draineerpijpen van lokale steenfabrieken werden via de haven verscheept en uiteraard vond er ook handel in de oer-Ossendrechtse cichorei plaats (van de peekoffie!). Dat de zee via de Westerschelde tot hier kwam, had overigens ook zijn desastreuze effect in 1953. Vloedgolven beukten zich een weg dwars door de dijk, pal naast het haventje. Ineens kwam de Schelde toch weer heel dicht tot onder onze Wal! Het kostte dijkwerkers heel wat moeite de boel weer af te sluiten. De sluisjes en het sluiswachtershuis zijn er gelukkig nog, maar bier en Schelde-water vloeien hier helaas niet meer…

Dit was het weer. Tot de volgende keer weer.

Met groet, de Brabantse Veldganger