Agrarisch natuurbeheer groeit als kool, ook in de gemeente Woensdrecht

OSSENDRECHT - Het imago van de boer is door de stikstofproblematiek allesbehalve positief. “Maar boeren doen niet alles fout.” Om daar direct aan toe te voegen: “Nee, ze doen ook niet alles goed.” Aan het woord is Ernst Verwer van BoerenNatuur Brabant West, die regelmatig in samenwerking met de ANV Brabantse Wal excursies verzorgt om te laten zien wat agrarisch natuurbeheer inhoudt. Wij liepen mee met een excursie vanaf de Aanwas in Ossendrecht. 

Voor agrarisch natuurbeheer offert de boer landbouwgrond op om de natuur een handje te helpen. In zijn algemeenheid gaat het om biodiversiteit, maar sommige maatregelen zijn heel specifiek gericht op bepaalde soorten.

Patrijs

Als alle deelnemers zonder kleerscheuren over een balk zijn gekomen, staan de deelnemers bij een strook die is aangelegd om patrijzen te behagen. De strook bestaat uit drie delen waar patrijzen, en natuurlijk ook andere akkervogels, goed in gedijen. Eén stukje heeft kortblijvend gras en kruiden, één deel bloemen en het laatste deel ligt braak. “Dat is perfect voor jonge patrijzen: op de kale grond zijn insecten goed te vinden, bij gevaar kunnen ze de hoge begroeiing in duiken.”

De boer wordt natuurlijk gecompenseerd voor het verlies van opbrengst. Want een patrijsstrook is fijn voor de patrijs, maar daar kan de boer niet van eten. De boer gaat een contract aan van zes jaar om de natuurgrond te beheren zoals is voorgeschreven. Maar agrarisch natuurbeheer is overigens niet de oplossing voor het stikstofprobleem dat Nederland heeft.

In 2016 begon agrarisch natuurbeheer met 372 ha grond, 200 deelnemers en een omzet van 500.000 euro. Anno nu is de coöperatie, want dat is het, gegroeid naar 3.500 ha grond, 430 deelnemers en een omzet van 6,8 miljoen euro. “En er staan nog meer dan vijftig boeren in de wacht, want het geld is op.” 

Verdubbelen

Ook landelijk zit het agrarisch natuurbeheer in de lift. Van de 130.000 ha nu moet het in 2035 290.000 ha grond zijn, die ‘natuurlijk’ wordt beheerd: meer dan een verdubbeling dus. Er zijn diverse pakketten die een boer kan ‘afnemen’: allen hebben ze tot doel om soorten te beschermen, de biodiversiteit te bevorderen en de waterkwaliteit te verbeteren. Voorbeelden zijn de vogelakker, de veldleeuwerikrand, de bijenrand, de keverbank en het bloemenblok. De keverbank is een smalle verhoging die in de zon snel opwarmt en kevers aantrekt. Die kevers zijn weer voedsel voor vogels, maar ook vreten zij luizen die naastgelegen gewassen kunnen aantasten. Waardoor er weer minder bestrijdingsmiddelen nodig zijn. Andere voorbeelden zijn activiteiten gericht op bodemverbetering, op de aanleg van landschapselementen en de zorg voor botanisch hooi of weiland. 

Om de effecten van het agrarisch natuurbeheer te meten wordt er van alles gemonitord. De vogeltellingen zijn daarvan het meest zichtbaar. Die hebben onder meer uitgewezen dat de laatste jaren het aantal patrijzen in Noord-Brabant aantoonbaar is toegenomen.