Weetjes van de Wal door de Brabantse Veldganger

Mocht je een wandelaar zijn die regelmatig in onze contreien op pad gaat dan zal het je niet ontgaan zijn dat het Kleine Meer onder handen is genomen, serieus onder handen. Voor mensen die het proces niet of nauwelijks hebben gevolgd kan een eerst bezoek schokkend zijn, dat gold voor mijzelf ook.

Het helpt de terreineigenaar daar niet bij dat sinds dat is project is opgeleverd er slechts 3 druppels regen zijn gevallen. Nogal bepalend voor de enorme oppervlakte aan opengewerkte laagte waar je als wandelaar langs struint. Toch, als je op oude kaarten kijkt dan was het ven daadwerkelijk zo groot. Door de tijd heen is er steeds meer naaldhout ven-inwaarts gegroeid alwaar de wortels en naalden het ven sneller deden verdampen. Kunstmatige afwatering door slootjes voor landbouw en plantages zorgden voor nog snellere verdroging van het gebied. Het Kleine Meer heeft enkel die titel omdat het ten opzichte van haar zustermeer Groote Meer inderdaad kleiner is. Sustermere (zustermeren) is ook de naam waar deze wateren onder bekend waren vroeger. Ooit waren beide vennen gezamenlijk onderdeel van één groot landgoed, een aanzienlijk deel hiervan is nog steeds in particuliere handen al mogen we gelukkig een deel daarvan bezoeken. Ik heb al eens geschreven over de Wilhelmieten en de familie van Aersen die hier rollebollend over de heide en wildernissen gingen. Zij zagen de vennen letterlijk als kweekvijvers wat toen big business was in het overwegend Katholieke zuiden. Vis mocht immers ook gegeten worden wanneer er gevast moest worden, het moest immers wel leuk blijven. Vennen als het Kleine Meer werden met kunstmatige ingrepen volledig ingericht op productie. 

Nadat de Fransen rond 1800 gronden hadden geconfisqueerd stootte de Nederlandse overheid halverwege de 19e eeuw juist af en kwam het in handen van de eerste grote landgoedeigenaren. Er werden parken aangelegd en plantages opgetrokken, de vennen lagen er als verfraaiing tussen en vormden na de terugloop in de viskweek in de loop van de 20ste eeuw op den duur gigantisch interessante plekken voor de natuur. Denk aan rugstreeppadden, kamsalamanders maar ook het prachtige maar vleesetentje plantje zonnedauw! Maar dat kon alleen doordat eigenaren met forse inspanningen de staat terugbrachten en dat nog steeds doen. De recente ingrepen in het Kleine Meer vormen misschien wel het sluitstuk daar in. Nu nog regen!

Dit was het weer. Tot de volgende keer!

Met groet, 

De Brabantse Veldganger