Weetjes van de Wal door de Brabantse Veldganger

Bij een eiland denk je niet meteen aan Huijbergen. Toch staat er links een bordje ‘Eiland’, wanneer je de Westerstraat inslaat vanaf de Abdijlaan. Dat is vreemd natuurlijk, er is in geen velden of wegen überhaupt water te zien. En toch was er ooit sprake van een (schier)eiland. Beter gezegd ‘Een eiland, Huijbergen had het!’.

We hoeven niet eens gek ver terug in de tijd. Zoveel kaarten als dat er gemaakt zijn, zoveel namen heeft het ven gehad wat hier lag en waarin dus daadwerkelijk een eiland lag. Naast Swaerte Meer lees je op kaarten onder andere Swarte Moer, Swart ven, en later dus ‘het Heylandt’, een voorloper van de uiteindelijke naam. De term ‘moer’ suggereert turfwinning en dat is niet zo vreemd. Wel is opvallend dat het ven desondanks eeuwen heeft bestaan en pas van de kaart verdween toen men er een landbouwgebied van maakte rond het jaar 1900. De archieven maken melding van viskweek tot aan dat moment. Er zou zoveel karper, brasem en paling hebben gezwommen dat ze met de hand te vangen waren. Of dat allemaal nog niet boeiend genoeg is, is dit gebied ook nog de oorsprong van een heuse mythe. De mythe van pater Tiberius. Hij kreeg zo rond 1670 toestemming van de prior van het Huijbergse klooster om een hoogte in het Swaerte Meer te bebouwen met een zomerverblijf. Dit maakte hem tot “Stigter vant Eijlandt” volgens de kronieken en vanaf dat moment is er dus echt sprake van een begaanbaar eiland met koepelhuisje en ‘uitspanningsplaats’. In gedachte zie ik de kloosterlingen samen met vermoeide reizigers zich tegoed doen aan hun eigen bier. Lang heeft Tiberius er echter niet van kunnen genieten. Op 19 juni 1672 wordt zijn levenloze lichaam half begraven terug gevonden op het Eiland, de man is op gruwelijke wijze vermoord. Waarom? Deze kloosterling was een graag geziene gast in het Huijbergsche en er zijn geen waardevolle spullen verdwenen. Het CSI Brabantse Wal team (met de prior van het klooster aan het hoofd) wat op wordt gericht kan er ook geen hout van maken, al maken ze nog wel een vrij onsmakelijk maar professioneel verslag op van de lijkschouwing. De moord is nooit opgelost maar via het straatnaambordje is de nalatenschap van pater Tiberius nog altijd springlevend.

Dit was het weer. Tot de volgende keer!

Met groet, de Brabantse Veldganger