De memorabel hete zomer van 1976: een terugblik naar toen met weerman Nico Koevoets

Over cijfers ga ik niet praten. Want dan is het overduidelijk dat recente zomers en bijna zeker de huidige zomer van 2026, toevallig 50 jaar later, cijfermatig de zomer van 1976 aan de zijkant duwen. En vrijwel zeker ook nog toekomstige zomers die nog warmer zullen worden dan die we recent meemaakten.

Ik ben een junikind en was tien jaar oud tijdens de memorabele zomer van 1976. De wettelijk geregelde zomertijd was er nog niet. Die ging pas in 1977 in. Ik herinner me nog een avondwandeling met mijn oma Koevoets in onze enorm grote dorpstuin in Hoogerheide. Een gezellige wandeling onder vier ogen rond 22:00 uur standaardtijd, hetgeen tegenwoordig wintertijd wordt genoemd. Het schemerde onder een heldere hemel. Nu zou je kunnen veronderstellen dat ik een ‘oude’ man van 60 ben, echter dat geldt alleen voor mijn lichaam. Qua geest en gedachten ben ik wel degelijk met de tijd mee gegaan en leef ik in het nu. Ik ben niet een man van “vroeger
was alles beter”. Maar het tegenovergestelde is ook niet waar. Zo is de zomer van 1976 voor mij net zo legendarisch als de
strenge en lange winter van 1978 op 1979.

Kennismaking met

De zomer van 1976 was in die tijd, de jaren ‘70, een uitzondering naar boven. Nog nooit eerder had ik een dergelijk lange en warme zomer meegemaakt. Het was mijn eerste kennismaking en wat je in je tienertijd meemaakt, blijft het beste in je gedachten hangen. En zo terugdenkende aan de zomer van 1976, herinner ik me dat wij in al vaak vroeg in de middag ons avondeten verorberden, rond de klok van 17 uur. Snel de afwas met de hand deden en met de auto Zeeland in reden. Hoogerheide ligt op de Brabantse Wal, ongeveer op de grens met de provincie Zeeland. We reden dan in een mum van tijd via Goes naar het, wat wij noemden, “het slastrand” van Wolphaartsdijk. Aan het Veerse Meer. Het was in die tijd nog niet zo druk op de weg als tegenwoordig. Het strand was behoorlijk breed met een graskant om een tentje op te zetten, voordat je een vrij brede strook ondiep water door moest lopen om in wat dieper
water te komen om te kunnen zwemmen. Die strook ondiep water was helemaal op de bodem begroeid met zeewier dat
bladeren had gelijk het sla was. De wandeling over dat gladde spul vond ik nooit zo aangenaam aanvoelen aan mijn voeten.
Zonder dat je het wist, trapte je niet alleen op de gladde zeewierbladeren, maar ook op de scherpe randjes van kleine witte
schelpjes. En deze gang voor enige afkoeling repeteerden we wel avond aan avond doordeweeks.

Spiegelei in Putte

Op de weg reden er toen vrij veel buggy’s, auto’s met een open dak en brede stangen waaraan je jezelf staande vast kon houden als je op de achterbank zat. Een Belgische oom van mij zat destijds ook aan het stuur van zo’n kever. Stoer was dat. Lange hippie- en Beatles-haren nog daterende uit de jaren ‘60. In het dagblad Brabants Nieuwsblad verscheen op een mooie dag een foto van omstanders bij een auto in het grensdorp Putte, vrijwel op de grens van Belgisch met Nederlands Putte. Men had een spiegelei
gebakken op de tot naar schatting 50 graden opgewarmde motorkap van een auto.

Brand op de hei

En dan nog de regelmatig terugkerende bos- en heidebranden op de Kalmthoutse Heide. Die branden waren zo groot, dat vrijwillige brandweerkorpsen uit alle omstreken uit de buurt bijstand moesten geven. Zo ook de Woensdrechtse brandweer, waarbij mijn vader aangesloten was. Eenmaal overdag ontstaan en uiteindelijk na dagenlang blussen met water, tot stilstand gebracht boven de grond, maar het smeulde nog onder de grond. Het is een paar keer voorgekomen dat midden in de nacht het ‘stil’ alarm afging. Klingeling, tingeling, klingeling, tingeling … deed een zwart kastje aan de muur met een bel in onze hal, ook wel gang genoemd bij ons thuis. Het sirene alarm was kort ervoor in 1975 gestopt voor deze manier van brand aankondigen. Zo kon paniek onder de bevolking en snel uitlekken naar de pers voorkomen worden.

Voor het gezin van de vrijwilliger was dit nog niet bepaald een stil alarm, zeker niet in de nachten. En dus moest mijn vader
zich midden in de hete nachten van die zomer naar de Woensdrechtse brandweerkazerne spoeden die gelegen was in Hoogerheide.
Hoogerheide en Woensdrecht waren destijds nog een tweelinggemeente. En zo werden het spannende nachten met
weinig slaap. En hoewel de zomer van 1976 zeer droog was, kwam er in sommige nachten ook nachtelijke warmte-onweer voor
waarna het overdag gewoon verder zomerde. Een kenmerk van hete zomers.

De meest memorabele zomer

Dus al weet ik rationeel als weerman dat de zomers van de laatste jaren warmer zijn of zijn geweest, gevoelsmatig blijft de zomer van 1976 voor mij de meest memorabele zomer aller tijden. Het was de eerste hete zomer die ik meemaakte in een klimaat waarin zo’n zomer uitzonderlijk was en onvoorspelbaar spannend hoe lang hij zou duren. De weersverwachtingen waren nog niet zo doorontwikkeld als nu. Van hittekoepels en straalstromen had nog niemand gehoord. En dat heeft ook zijn charmes, de onvoorspelbare spontaniteit.