Floor en Piet Sprenkels: ‘Er zijn technieken die je misschien eens in de drie maanden gebruikt’
Door: Yvonne Vermeulen RubriekOndernemers zijn vaak dag en nacht bezig met hun onderneming. Maar wat drijft hen? Wat is hun motivatie? En waar liggen zij ‘s nachts van wakker? In ‘Aan de keukentafel met...’ gaan we met hen in gesprek en gaan we op zoek naar het bijzondere verhaal dat zij te vertellen hebben. Deze week: Floor en Piets Sprenkels van Glasblazerij Sprenkels.
Hoe is het allemaal begonnen?
Piet: “Ik ben ooit begonnen als glasinstrumentmaker, maar ik raakte gefascineerd door glas. Maar steeds hetzelfde maken was niks voor mij, ik probeerde tussendoor wat andere vormen uit. Uiteindelijk kocht ik een goedkope brander en ben in ons schuurtje begonnen. Veilig was dat eigenlijk niet. Via de zolder en de hal kwam ik uiteindelijk terecht in een historisch pandje op Leur.”
Floor: “Met nog een tussenstap, het huis waar mijn ouders nu nog wonen, is het atelier in 2018 verhuisd naar waar we nu zitten. Ik heb in de Stationsstraat mijn atelier en winkel aan huis.”
Jullie hebben het octrooi op een glazen beeldje van een zwangere vrouw, hoe is dat zo gekomen?
Piet: “Toen mijn vrouw zwanger was van Floor dacht ik: laat ik een beeldje maken van een zwangere vrouw, uit glas. Dat was een schot in de roos. Sindsdien maak ik ze, bijna 48 jaar nu. Het blijft onze absolute topper. Mensen uit heel Nederland komen ervoor naar ons. Het is echt een geboortegeschenk geworden, met een naam en geboortedatum erin. Elk beeldje is gesigneerd en gedateerd. We mogen het alleen hier maken en verkopen, met behulp van Stichting Beeldrecht lukt het ook om de rechten bij ons te houden.”
Floor, wanneer wist jij dat je ook het ambacht wilde leren?
“Ik ben praktisch opgegroeid in het atelier. Kunst en creativiteit waren bij ons thuis de normaalste zaak van de wereld. Ik ging naar de kunstacademie, maar ik had ook snel door dat glas iets unieks is. En omdat het een ambacht is dat je bijna nergens kunt leren, dacht ik: ik ga het van mijn vader leren. Hij is een geweldige leermeester.”
Maar glasblazen leer je niet zomaar. Hoe was dat traject voor jou?
Floor: “Je begint eigenlijk bij het begin, héél eenvoudig: een handvatje aan een stukje glas smelten. Daar ben je letterlijk een jaar mee bezig. Het is zó technisch. En als dat eenmaal lukt, mag je misschien eens proberen om een echt beeldje te maken. Maar ik vind dat juist het mooie. Elke dag leer je wel iets nieuws. Daarnaast graveer en slijp ik ook, uit de vrije hand, op hele lastige vormen. Dat is ook een kunst op zich.”
Wat maakt glasblazen dan zo lastig?
Piet: Glas reageert op alles: temperatuur, zwaartekracht, rotatie. Het is vloeibaar, dan weer keihard. Je moet weten wanneer je wat doet. En je moet synchroon met twee handen leren werken. Links en rechts moeten precies hetzelfde doen. Eén foutje en je glas ‘wokkelt’, dan draait dan zo lelijk op. Het gaat echt om beheersing.”
Hoe is het om samen als vader en dochter in het atelier te staan?
Piet: “Ik vind het geweldig dat Floor het heeft overgenomen. Maar ik ben er nog elke dag om te helpen, zeker bij ingewikkelde opdrachten. Het is zo’n veelzijdig vak dat je niet alles in één keer onder de knie hebt. Je blijft eigenlijk een leven lang oefenen. Er zijn technieken die je misschien maar één keer in de drie maanden gebruikt. Dan is het handig dat ik kan zeggen: “O ja, zo deden we dat.”
Floor: “We werken goed samen. En het is ook leuk: soms zegt papa over een beeldje in de winkel “mooi gemaakt”, en dan zeg ik: “Die heb jij zelf gemaakt!” We lijken in stijl veel op elkaar. Mijn moeder kan vaak wel aanwijzen wie wat gemaakt heeft, maar wij weten dat zelf vaak niet.”
Hoe zijn jullie betrokken geraakt bij het Sportgala Etten-Leur?
Piet: “Wij, eerst ik en nu Floor, maken we al zeker 35 jaar de prijzen voor het jaarlijkse sportgala Etten-Leur. Dat zijn dan unieke objecten: geen standaard bekers, maar bijvoorbeeld een zwemster die in glas uit het water duikt. Wij weten al wie er gaat winnen, zo maken we voor alle winnaars een persoonlijk object. Maar we maken veel meer sportprijzen, verenigingen kunnen die bij ons in de winkel terecht voor een beeldje van hun sport en dit eventueel ook laten graveren.”
Hoe gaan jullie om met de commerciële kant van het vak?
Floor: Kunstenaars moeten net als ondernemers nadenken over brood op de plank. Dus we doen commerciële opdrachten, maar altijd op onze manier. We maken veel glaswerk waar as van een overleden geliefde in verwerkt wordt. Dat kan van alles zijn, een roos, een hart of een echt persoonlijk ontwerp.”
Piet: “Ik had een opdracht om een zandloper te maken, hierin was as verwerkt. De klant kwam de loper al bijna ophalen, maar hij liep niet door. Ik maakte mij druk, maar de klant vond het prachtig, hij zei dat zijn moeder ook nooit vooruit te branden was.”
Kunnen mensen bij jullie ook online bestellen?
Floor: “Sommige objecten wel, we doen ook aan verzenden. We pakken alles heel goed in. Toch zijn er klanten die liever urenlang zelf in de auto zitten dan dat ze de pakketdienst vertrouwen. Dat is ook wel bijzonder om te zien, dat ze zo ver reizen om iets van ons op te halen.”
Zijn glasobjecten kwetsbaar? Gaat er wel eens iets mis?
Floor: “Tuurlijk, het blijft glas. Eén keer had ik een trap vol objecten, toen ik een emmer meedroeg. Een tik, en boem. Hele trap leeg. Dat leer je wel van. Maar over het algemeen gaat het goed. Gelukkig ook dankzij mijn moeder, zij houdt hier alles schoon en stofvrij.
Piet: “Soms laat je tijdens het proces juist expres iets kapotvallen. Dankzij de breuklijnen maak je daarna weer een uniek werk, waar die lijnen in terug komen.
En de toekomst? Wat zijn jullie plannen voor de komende jaren?
Floor: “Ik wil graag op deze manier doorgaan. Het is een vak waar je elke dag leert, en het contact met mensen maakt het bijzonder. Ik zie mezelf het nog heel lang doen. Uitbreiden kan eigenlijk niet, er is geen opleiding voor glasblazen in Nederland. Maar iemand uit het buitenland halen lijkt mij ook ingewikkeld. Wij hebben onze eigen stijl ontwikkeld, dat is moeilijk over te brengen.”
Piet: “Grote opdrachten passen niet bij ons, we hadden een opdracht voor 30 bijna dezelfde beeldjes. Dat was al veel. We blijven liever klein, uniek en persoonlijk. Elke opdracht vraagt om maatwerk.”
Tot slot: met wie zou je zelf aan de keukentafel willen zitten?
Floor: “Met Jeroen van Merwijk. Hij is helaas overleden, maar ik vond hem briljant. Een kunstenaar met prachtige teksten over het leven, vol humor en diepgang. Hij schreef liedjes die je raakten. Gewoon met gitaar erbij, niet te moeilijk. Gewoon puur.”
Piet: “De leden van de Nieuwe Snaar uit België. Of kleinkunstenaar Willem Vermandere, hij is inmiddels al wel 85 en ik heb heel wat optredens van hem bijgewoond.”
Paspoorten
Naam: Piet Sprenkels (73)
Woonplaats: Etten-Leur
Bedrijf: Glasblazerij Sprenkels
Opleiding: LTS en interne opleiding glas en instrumenten blazen
Samen met: Joke
Dochter: Floor
Hobby’s: Rustig fietsen in de natuur, van terras naar terras.
Naam: Floor Sprenkels (47)
Woonplaats: Etten-Leur
Bedrijf: Glasblazerij Sprenkels
Opleiding: Kunstacademie, beeldhouwen
Samen met: Michael
Dochter: Rosa (16)
Hobby’s: Culturele uitstapjes, rustig wandelen of naar het theater
