Bergs dialect onder druk? Vastenavend mag niet verNederlandsen
Door: Sanne Brusselaars AlgemeenBERGEN OP ZOOM – Het Bergs dialect is onlosmakelijk verbonden met de stad, maar het gebruik ervan staat onder druk. Volgens Marc Ambagts, de nieuwe voorzitter van de Berregse Kamer, is dialectbehoud cruciaal. “Bergen op Zoom kan niet zonder het Bergs. Het dialect en de stad horen bij elkaar.” Hij erkent dat dialectgebruik afneemt door globalisering, maar pleit ervoor om het juist in ere te houden. “We geven voorleeslessen en moedigen spreken aan. Het is nog mooier als je de bakker binnenloopt en gewoon ‘vijf piesteleekes’ bestelt en begrepen wordt.”
Discussie over dialect tijdens Vastenavend
Toch is er discussie over het gebruik van dialect, met name tijdens de Vastenavend. De Berregse Kamer signaleert dat steeds vaker Nederlands wordt gesproken, terwijl het dialect juist een belangrijk onderdeel van de traditie is. Volgens Ambagts wordt hierover nagedacht. “Na de Vastenavend gaan we rond de tafel om te kijken hoe we het dialect kunnen bewaken.”
Voorzitter Bas van Oevelen van Stichting Vastenavend zegt echter geen signalen van kritiek te hebben ontvangen. “Jij bent de eerste die ik hierover hoor”, reageert hij wanneer de kwestie ter sprake komt. “Laat ik vooropstellen dat het Bergs dialect een wezenlijk onderdeel is van de Vastenavend en dat we daar als stichting ook zorgvuldig mee omgaan. Het dialect geeft kleur aan ons feest en hoort bij de beleving. We werken al jaren samen met de Berregse Kamer en zetten hen regelmatig in als klankbord. Bandjes en tekstschrijvers die iets in het Bergs willen aanleveren, kunnen bij hen terecht voor advies. Daarnaast heeft de Vastenavendkrant een eigen redactie die zich bezighoudt met de taal en toon van onze publicaties.”
Toch bevestigt Marc Ambagts van de Berregse Kamer dat er signalen zijn van een veranderende koers. Uit interne communicatie blijkt dat er binnen de Berregse Kamer onrust heerst over de vraag of het dialect in officiële Vastenavend-uitingen behouden blijft. Zo werd de Bergse Bouwers meegedeeld dat begeleidende teksten voortaan in het Nederlands moeten worden aangeleverd, tot ongenoegen van dialectliefhebbers. “We sluiten niemand uit, we willen juist toegankelijker zijn voor een breder publiek”, luidde de uitleg vanuit de Stichting Vastenavend. De Berregse Kamer is kritisch en benadrukt dat het dialect de ‘smeerolie’ van het feest is en vreest dat een verschuiving naar het Nederlands afbreuk doet aan de traditie.
Binnen de stichting wordt er in ieder geval nog volop Bergs gesproken. Joost van Dongen, de kersverse Gròòtste Boer, ziet het dialect als een essentieel onderdeel van de traditie. “Binnen de stichting appen en mailen we allemaal in het Bergs. Zo blijf je scherp!”
