Strijd tegen dakloosheid: ‘Meer lef nodig dan alleen beleid’

BERGEN OP ZOOM – In 2030 niemand meer dakloos. Dat is de ambitie van het landelijke Actieplan Dakloosheid, dat eind 2022 werd gepresenteerd. Maar de praktijk laat iets anders zien. Ook in de regio West-Brabant West groeit het aantal mensen zonder vaste verblijfplaats.

Om daar verandering in te brengen, organiseerde de gemeente Bergen op Zoom samen met welzijnsorganisatie WijZijn op 9 april een inspiratiesessie in het Patronaat. Met vertegenwoordigers van woningcorporaties, gemeenten, zorg- en welzijnsorganisaties werd gezocht naar oplossingen. De centrale vraag: is nul daklozen in 2030 haalbaar?

“Niet alleen beleid, maar lef”

Dagvoorzitter Peter Meulenberg opende de bijeenkomst met diezelfde vraag. Volgens wethouder Joey van Aken is er meer nodig dan alleen plannen. “Om dakloosheid in West-Brabant echt terug te dringen is er meer lef nodig dan alleen beleid. We moeten de krachten bundelen en blijven investeren in de maatschappij, zodat we echt iets kunnen betekenen voor de mensen die het het hardst nodig hebben,” aldus Van Aken.

Wat als je nergens meer naar terug kunt?

Bregje Trimbos, strategisch adviseur bij WijZijn, trapte af met een visualisatie. Ze vroeg de aanwezigen zich voor te stellen hoe vanzelfsprekend het is om ’s ochtends het huis te verlaten, wetend dat je er na een lange werkdag weer thuiskomt. “Voor ons vanzelfsprekend. Maar voor een heleboel mensen in Nederland niet,” benadrukte ze.

Veldwerkers van het Leger des Heils vertelden hoe hun dagen om 07.00 uur ’s ochtends beginnen, met rondes langs campings, bankjes en bossen, gewapend met koffie, ontbijt, sokken en slaapzakken. Ze zien kansen in extra inloopplekken, snellere administratie en laagdrempelige toegang tot zorg.

De kracht van kleinschalige opvang

Michiel van Hees, adviseur bij CQ Procesmanagement, presenteerde inspirerende voorbeelden uit het land. “De allerbeste opvang is een lege opvang,” stelde hij. “Niemand wil maatschappelijk opgevangen worden. Kleinschalige opvang, met een paar mensen in een gewoon huis, voelt natuurlijker.” Volgens Van Hees vraagt dit om maatwerk én bestuurlijke durf, bijvoorbeeld door woningen te splitsen, de kostendelersnorm aan te passen, of het aantrekkelijk te maken om iemand in huis te nemen.

Ook in West-Brabant zijn al mooie kleinschalige initiatieven, benadrukte hij.

Iedereen kan dakloos raken

Tijdens deelsessies bespraken de aanwezigen risicogroepen en situaties waarin dakloosheid dreigt. Denk aan scheidingen, verlies van werk of dierbaren, of jongeren die op hun 18e uit de jeugdzorg vallen. Ook arbeidsmigranten worden genoemd als een kwetsbare groep.

Ad van Rijen, bestuurder bij WijZijn, benadrukt het belang van regionale samenwerking: “WijZijn zet zich al jaren in voor mensen zonder thuis. Maar dit is het moment om ook als regio samen te werken. Voor nul daklozen in 2030 hebben we echt iedere gemeente in West-Brabant West keihard nodig. Kleinschalige opvang vraagt spreiding over meer gemeenten dan alleen Roosendaal en Bergen op Zoom.”