Oudste almanak ter wereld zet Bergse weervisserij in de schijnwerpers
AlgemeenBERGEN OP ZOOM - De Bergse weervisser Henk van Schilt staat in de nieuwe Enkhuizer Almanak, de oudste almanak ter wereld. De editie voor 2027 bevat een uitgebreide reportage over de weervisserij bij Bergen op Zoom, een eeuwenoud ambacht dat nergens anders in Europa nog wordt beoefend.
De reportage over de weervisserij maakt deel uit van een groot artikel over de ansjovis. Dit visje kwam tot voor kort ook voor in de Oosterschelde. Het jaarlijks terugkerende achtergrondverhaal van de almanak gaat dit keer over deze vis. De meeste mensen kennen de ansjovis uit het blikje in de supermarkt, maar ooit was het visje het goud van de Zuiderzee.
Laatste weervisser van de Oosterschelde
Bij weervisserij drijft het wegtrekkende water de vis in een fuik. Het ambacht is in Nederland al sinds de 16e eeuw bekend. De oudste vermelding van de Oosterschelde dateert uit 1673. Ooit waren er 23 weervissers actief op de Oosterschelde; nu is er nog maar één: Henk van Schilt. Hij is de schoonzoon van de in september 2025 overleden Cor van Dort, de bekendste weervisser van Bergen op Zoom.
Het weer waar Van Schilt vist, is ongeveer 2,5 kilometer lang. Het werk is zwaar en vindt soms plaats bij nacht en ontij. Toen De Bode hem sprak eerder dit jaar, dacht hij niet aan stoppen: hij voer nog twee keer per etmaal naar de weren. “Mijn kennis ga ik overdragen aan de vrijwilligers van de stichting, zodat deze manier van vissen ook bekend blijft bij toekomstige generaties”, zegt hij.
Almanak overleefde na overlijden uitgeefster
De toekomst van de Enkhuizer Almanak, die teruggaat tot 1595, hing na het overlijden van de vorige uitgeefster aan een zijden draadje. Zij exploiteerde het boek 44 jaar in haar eentje en overleed in januari dit jaar. Twee ondernemers namen de titel dit voorjaar over: Bert Wiggers en Arend van den Berg. Daarmee is de continuïteit verzekerd. Het samenstellen bleek volgens Wiggers “een heidens karwei”.
Vertrouwde informatie en een kam voor de spijkers
De almanak bevat nog steeds de vertrouwde informatie, zoals weersvoorspellingen, waterstanden, astronomische gegevens en een overzicht van jaarmarkten en kermissen. Nieuw zijn onder meer een snoeikalender en uitleg over scheepsknopen. In de Enkhuizer Wijsheden staat een handige tip: met een kam houdt iemand een spijkertje vast, zodat hij nooit meer met een hamer op zijn vingers slaat.
