Metingen: Lucht Moerdijk ruim binnen de huidige grens

GEMEENTE MOERDIJK - De luchtkwaliteit in Moerdijk, Klundert, Zevenbergen en Strijensas voldoet ruim aan de huidige Europese grenswaarden. Dat blijkt uit metingen die in 2025 zijn uitgevoerd. De concentraties van verschillende luchtverontreinigende stoffen zijn de afgelopen jaren gedaald. Toch is het nog onzeker of op alle meetlocaties ook aan de strengere Europese normen wordt voldaan die vanaf 2030 gelden.

De provincie Noord-Brabant meet al sinds 2008 de luchtkwaliteit rond industrieterrein Moerdijk. Daarmee wil de provincie inzicht krijgen in de invloed van het industrieterrein op de leefomgeving. Wat begon met één meetstation in de kern Moerdijk, is inmiddels uitgegroeid tot een netwerk van meetstations in Moerdijk, Klundert, Zevenbergen en Strijensas. Er wordt onder meer gekeken naar stikstofdioxide, verschillende soorten fijnstof en koolwaterstoffen, waaronder benzeen.

Grenswaarden
Uit de metingen over 2025 blijkt dat de concentraties stikstofdioxide, fijnstof en benzeen ruim onder de huidige Europese grenswaarden liggen. De jaargemiddelde concentratie stikstofdioxide kwam in Zevenbergen, Klundert en Strijensas uit tussen de 14 en 15 microgram per kubieke meter lucht. In de kern Moerdijk lag het gemiddelde op 22 microgram. De huidige Europese grenswaarde bedraagt 40 microgram per kubieke meter.

De gemiddelde concentraties fijnstof lagen in alle vier de woonkernen rond de 15 microgram per kubieke meter voor PM10 en 10 microgram voor PM2.5. Ook de concentratie benzeen bleef met maximaal 0,4 microgram per kubieke meter ruim onder de huidige grenswaarde van 5 microgram.

Vanaf 2030 worden de Europese normen voor luchtkwaliteit aangescherpt. De meetresultaten laten zien dat in de meeste onderzochte woonkernen grotendeels wordt voldaan aan de toekomstige grenswaarden voor fijnstof en benzeen. Op enkele locaties rond Moerdijk werd in 2025 wel vaker dan toegestaan de toekomstige daggrenswaarde voor fijnstof PM2.5 overschreden.

Ook voor stikstofdioxide gaat een strengere norm gelden. Vanaf 2030 bedraagt de Europese grenswaarde 20 microgram per kubieke meter. Zevenbergen, Klundert en Strijensas voldoen daar met hun huidige concentraties al aan. In de kern Moerdijk ligt het jaargemiddelde met 22 microgram nog boven de toekomstige norm. Het is daarom nog onzeker of overal aan de nieuwe grenswaarden voor stikstofdioxide en fijnstof PM2.5 wordt voldaan.

Invloed industrie
Uit analyses van windrichtingen blijkt dat het industrieterrein een duidelijke bijdrage levert aan de concentratie stikstofdioxide in de kern Moerdijk. In Klundert en Strijensas is daarnaast een meetbare bijdrage van fijnstof vastgesteld vanuit de richting van het industrieterrein. Niet al het gemeten fijnstof is echter toe te schrijven aan de bedrijven op het terrein.

In de kern Moerdijk wordt ook Black Carbon gemeten. Voor deze stof gelden geen wettelijke normen. De metingen geven wel inzicht in de aanwezigheid van deeltjes die vrijkomen bij onvolledige verbranding van koolstofhoudende brandstoffen.

De langjarige trend laat overwegend een positieve ontwikkeling zien. In Zevenbergen, Klundert en Strijensas zijn de concentraties fijnstof, stikstofdioxide en benzeen de afgelopen jaren afgenomen. Ook in Moerdijk dalen de concentraties fijnstof, Black Carbon en benzeen. Alleen voor stikstofdioxide is daar nauwelijks een afname zichtbaar. Sinds de start van de metingen in 2014 schommelt de gemiddelde jaarconcentratie rond de 20 microgram per kubieke meter. Het onderzoek geeft geen duidelijke verklaring voor deze ontwikkeling.

Gezondheid
Ondanks de gunstige resultaten ten opzichte van de huidige Europese grenswaarden, liggen de gemeten concentraties stikstofdioxide en fijnstof PM2.5 boven de advieswaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). De concentraties fijnstof PM10 komen overeen met de WHO-advieswaarde.

De provincie blijft de luchtkwaliteit rond industrieterrein Moerdijk volgen. Daarnaast werkt Noord-Brabant samen met gemeenten en het Rijk aan schonere lucht. Sinds 2021 zijn ongeveer zeventig provinciale maatregelen opgenomen in de Brabantse uitvoeringsagenda van het Schone Lucht Akkoord. Deze maatregelen richten zich onder meer op mobiliteit, landbouw, industrie, binnenvaart, mobiele werktuigen en houtstook. Samen met Brabantse gemeenten zijn momenteel ongeveer 450 maatregelen in uitvoering.

Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) verwacht dat de gezondheidsschade door luchtvervuiling uit Nederlandse bronnen in 2030 met 55 procent is afgenomen ten opzichte van 2016, als alle maatregelen uit het Schone Lucht Akkoord volledig worden uitgevoerd. De provincie Noord-Brabant streeft ernaar dat iedere Brabander in 2030 gemiddeld drie gezonde levensjaren extra kan ervaren.

De actuele meetgegevens zijn te bekijken via brabantluchtmeetnet.nl. De jaarlijkse meetrapportages worden gepubliceerd op Brabant.nl.