Drukte van jewelste voor het ambachtelijk brood van de kleine bakkerij in De Heen

DE HEEN – Het is een drukte van jewelste in de kleine bakkerij in De Heen: ’t Bakhuys. Het was weer de laatste zaterdag van de maand en dat betekent dat de houtoven wordt gestookt en er ambachtelijk brood wordt gebakken.

Al om 8 uur waren de vrijwilligers begonnen met het bereiden van het deeg en een uur later werd de grote houtoven gestookt, om rond de klok van 11 de juiste temperatuur te hebben bereikt om de vers gedraaide, gerolde en gevlochten broden af te bakken. Iedere maand staan er broodvariaties op het menu en nu, op Paaszaterdag, werd er flink uitgepakt met paasstollen en suikerkrentenbrood. “Het stoken van de oven is een kunst op zich”, weet Jochem, één van de ca. 10 aanwezige vrijwilligers, “een normale bakker kan spelen met hoe snel zijn deeg rijst en hoe hij daarop zijn (gas)oven kan afstemmen, maar bij ons – met hout- is dat heel erg wisselend. We kunnen de temperatuur in de oven niet goed meten, maar gooien er op een bepaald moment een handje meel in. Afhankelijk van hoe snel dit verkleurt, weten we dan of de temperatuur goed is. Gaat dit te snel, dan is ie te heet. Zodra het goed is, worden er zo’n 70 tot 80 broden in geschoven, die in zo’n 25 tot 35 minuten mooi gaar bakken.”

Buiten staan de liefhebbers van dit versgebakken brood, zonder E-nummers, al te wachten in de boerenschuur, waar de verkoop plaatsvindt. Twee broden per persoon, want zo is er voor iedereen voldoende. De paasstollen besmeerd met abrikozenjam en bestrooid met poedersuiker verkopen ‘als zoete broodjes’! Wel even contanten meenemen om af te rekenen. Achteraan in de rij weer aansluiten mag ook. Ook de vrijwilligers staan in de rij, want anders hebben ze geen brood voor thuis. De laatste zaterdag in april wordt de oven weer gestookt! 

88-jarige bakker Jan

Aan het hoofd van deze bakkerij staat de 88-jarig oud-bakker Jan de Kock. Hij is de enige echte bakker in het gezelschap. Zijn opleiding genoot hij vele decennia geleden in Oudenbosch en aan de bakkersschool in Wageningen. 

“Ik ben jarenlang bakker geweest in Lepelstraat. Ik heb het vak goed geleerd. Nu leren de bakkers alleen nog maar theorie, maar brood mooi opbollen met één of twee handen is blijkbaar een kunst geworden.” Het opbollen van het brood is belangrijk voor het opbouwen en bewaren van de structuur, zodat het brood meer rijsstructuur heeft en er een goede spanning in zit. Jan beweegt zich nog vlot door de bakkerij heen, tilt ook zonder moeite planken met brood op en keurt de baksels, met name de stollen, voordat ze definitief uit de oven mogen. Het respect van de vrijwillige bakkers naar Jan is groot en zo hoort dat ook!

Iedere vrijwilliger heeft zo z’n voorkeur. Zo geniet Tineke het meest van de worstenbroodjes: “We kondigen van te voren nooit aan of we deze bakken, want dan wordt de rij te lang”, lacht ze. Ook de vlechtbroodjes zijn erg in trek: ‘lekker en leuk’. Standaard wordt er volkoren, wit en krentenbrood gebakken en daarnaast andere soorten, zoals voor Koningsdag: oranjebrood. 

“Een deel van het meel komt van molen De Jager in Oud-Vossemeer. En hoewel het qua kosten niet uit kan, is het doel niet de verkoop van het brood, maar laten zien hoe er vroeger werd gebakken, hoe arbeidsintensief het bakken van brood was en hoe mooi het ambacht,” concludeert Jochem. Alle informatie over het Bakhuys is te vinden op hun eigen website.