Van trekpaard tot tractor: oogstdag laat zien waar ons eten en drinken écht begint

STEENBERGEN – Voor de één is het vanzelfsprekend, voor de ander een wereld die grotendeels onbekend is. Juist daarom organiseert Henk Loef van Bierbrouwerij De Groene Wereld al voor het vijfde jaar op rij een oogstdag op zijn boerderij in de Steenbergse polder. “Vandaag worden onder meer aardappelen gerooid en graan gedorst.”

Van moderne landbouwmachines tot het traditionele ploegen met een span Belgische trekpaarden: jong en oud konden beide technieken van dichtbij bekijken. Natuurlijk onder het genot van een door Henk en zijn team gebrouwen biertje of een glas whisky. De vers gerooide aardappelen werden ter plekke verwerkt tot friet.

Kjelt staat samen met zijn zusje en ouders te kijken hoe een span Belgische trekpaarden een ploeg door het land trekt. “Eigenlijk vind ik het mooier als ze het land met paarden bewerken dan met een machine”, vertelt hij enthousiast.

Zijn zusje denkt daar anders over en kijkt liever naar de moderne machines. Even later staat het gezin bij een machine die hout klooft.

“Dat gaat een stuk sneller dan wanneer ik het thuis met de hand doe”, lacht vader.

Kjelt onderbreekt hem. “Maar het kost wel diesel, want de tractor moet de hele tijd draaien.”

Moeder vult aan: “Maar met de hand kost het weer extra brood”, zegt ze lachend.

Zo geniet het gezin van een dag waarop moderne techniek en oude ambachten hand in hand gaan.

Schaalvergroting

Loef zou het liefst alle werkzaamheden op zijn land met zijn trekpaarden uitvoeren, maar ook hij ontkomt niet altijd aan moderne machines.

“Wanneer je met paarden werkt en het paard zegt: ‘Ik stop even’, dan sta je als boer ook stil. Werken met paarden is voor mij veel ontspannender dan werken met een machine. Dat is vaak gejakker en gejaag. Paarden geven me rust.”

Toch begrijpt hij dat moderne landbouw niet zonder machines kan.

“Als alle boeren morgen zouden overstappen op paarden, dan zouden de schappen in de supermarkt snel leeg zijn. In Nederland, en daarbuiten, zijn simpelweg te veel monden te voeden.”

Volgens kenners kan een trekpaard ongeveer één hectare per dag bewerken, terwijl een moderne machine tot wel tien hectare per uur aankan.

Dat veel agrariërs graag willen laten zien hoe voedsel wordt geproduceerd, blijkt volgens Loef ook uit de hulp die hij krijgt bij de organisatie.

“Donderdagavond werd ik gebeld dat de combine niet kon komen. Na een paar telefoontjes had ik anderhalf uur later niet één, maar twee combines.”

Van graan naar bier en whisky

Het grootste deel van het graan was al eerder gedorst, maar speciaal voor de oogstdag liet Loef nog zo’n 2.000 vierkante meter staan.

“Als ik dat zou laten dorsen, kost me dat ongeveer duizend euro. Nu heb niet alleen ik er plezier van, maar ook de ongeveer 1.500 bezoekers.”

De geoogste granen worden verwerkt tot mout voor de bieren en whisky van De Groene Wereld.

Volgens Loef zijn de gemoedelijke sfeer en de uitleg over het boerenleven de belangrijkste succesfactoren van het evenement.

“We laten bezoekers hier dingen zien die ze vaak nog nooit hebben gezien”, zegt hij terwijl hij wijst naar de groep vlegeldorsers uit Rijsbergen. Een ambacht dat vrijwel verdwenen is doordat moderne machines alle werkzaamheden in één keer uitvoeren.

Hier begint het proces

“Hier begint het hele proces zodra het graan is gedorst”, vertelt Cees Huijbregts van de Rijsbergse groep vlegeldorsers.

“Met een speciale slag slaan we het graan uit de aren. Het is een ambacht dat nog maar weinig mensen beheersen.”

Wie de mannen aan het werk ziet, zou denken dat het zwaar werk is, maar volgens Cees valt dat mee.

“Als je de techniek beheerst, is het goed te doen.”

Toch maakt hij zich zorgen over de toekomst van het ambacht.

“Het vlegeldorsen wordt met uitsterven bedreigd. In onze groep is de jongste 65 jaar. Jonge aanwas is er nauwelijks.”