Aan de keukentafel met Rien Koopman: ‘Je moet als ondernemer niet goed tegen je verlies kunnen’
Door: Olaf Knook RubriekTHOLEN - Ondernemers zijn vaak dag en nacht bezig met hun onderneming. Maar wat drijft hen? Wat is hun motivatie? En waar liggen zij ‘s nachts van wakker? In ‘Aan de keukentafel met...’ gaan we met hen in gesprek en gaan we op zoek naar het bijzondere verhaal dat zij te vertellen hebben. Deze week: Rien Koopman, CEO van HEMI en voormalig topscheidsrechter.
Rien Koopman, geboren en getogen in Sint-Maartensdijk, staat al ruim veertig jaar aan het roer van HEMI. Onder zijn leiding groeide het bedrijf uit van een regionale winkelinrichter tot een internationale speler in de retailbouw. Daarnaast floot hij 18 jaar lang als scheidsrechter in het betaald voetbal en reist hij nog altijd de wereld over voor wedstrijden. Een gesprek over ondernemerschap, visie, leiderschap en voetbal.
HEMI is door je vader Jan in 1968 opgericht. In 1982 ben je in het bedrijf begonnen. Hoe heb je het bedrijf in de loop der jaren zien veranderen?
“Toen ik begon, lag de focus vooral op het inrichten van kleine winkels op de hoek. Al snel heb ik gezegd dat ik dat anders wilde aanpakken. In die tijd kwamen namelijk de winkelketens op en daar zag ik veel meer toekomst in. We zijn ons toen gaan richten op grote winkelketens zoals Blokker, Intertoys, Gamma en veel buitenlandse ketens. Die stap heeft ervoor gezorgd dat we hebben kunnen groeien en dat we nu een heel groot bedrijf hebben.”
Toch moesten de werkzaamheden in 2007 volledig stil worden gelegd door een grote brand. Wat was er gebeurd?
“Het pand zat destijds in Halsteren. We kregen te maken met een grote brand waarbij de volledige productie is verwoest. Die was ontstaan bij een machine met lijm die ‘s nachts in brand was gevlogen. Toen ik aankwam, was er nog maar weinig rook zichtbaar. Ik dacht dat de brandweer het wel snel onder controle zou krijgen, maar wat denk je? Ze hadden geen water. Binnen korte tijd was het vuur volledig uit de hand gelopen en was er niets meer te redden.”
Dat klinkt ingrijpend. Hoe is de doorstart van HEMI in Tholen tot stand gekomen?
“We zouden eigenlijk naar Bergen op Zoom verhuizen. Dat was destijds onderdeel van de afspraken en daar was ook al grond voor ons aangekocht. Maar het grond was gewoon drijfzand, waardoor bouwen geen optie was. Daarvoor zijn we uiteindelijk naar de rechter gegaan en die gaf ons gelijk. En toen belde de gemeente Tholen. De toenmalige wethouder Heijboer nam contact met mij op met de vraag of we niet naar Tholen wilden komen. Zo is dat uiteindelijk gebeurd. We waren één van de eerste bedrijven op Welgelegen. En Tholen heeft een prima bestuur met actieve, maar zuinige mensen. Kijk wat er bijgebouwd wordt op het industrieterrein: dat genereert veel WOZ-belasting. De kaspositie is daardoor sterk en dat wordt weer geïnvesteerd in bijvoorbeeld dorpshuizen in de diverse kernen. Daar profiteren dus alle inwoners van het eiland van.”
Je hebt uiteindelijk tien jaar met je vader gewerkt tot hij overleed. Wat voor iemand was je vader?
“Mijn vader kon altijd met iedereen goed onderweg. Hij ging altijd netjes gekleed in een zwart pak met een zwarte hoed op naar zijn klanten. Dat was een heel andere tijd en manier van zaken doen. We konden het altijd goed met elkaar vinden. Als ik hem vertelde over mijn visie, begreep hij dat ook meteen. Als hij nu zou zien wat er van HEMI terecht is gekomen, denk ik dat hij trots zou zijn.”
Ben je zelf technisch onderlegd?
“Ik ben een visionair, maar helemaal niet technisch. Ik heb twee linkerhanden. In het begin dacht ik dat dat een nadeel zou zijn, maar al snel zag ik dat juist als een voordeel. Want als ik wist hoe ik meubels moest maken, zou ik het zelf gaan doen. Ik ben veel beter in het aansturen van mensen.”
Kijk je nu ook naar andere markten dan winkels?
“Ja, we hebben de machines om bijvoorbeeld hotels en verzorgingstehuizen te produceren. Dus meer dan alleen winkels, want de retail is best een lastige markt. Veel winkels hebben het zwaar. Dan moet je oppassen dat je in de toekomst niet in een gat valt. Daarom hebben we gekeken naar interieurbouw als uitbreiding. We gaan nu dus een verzorgingstehuis in Roosendaal maken en een hotel in Leiden. Dat is echt een richting waar we naartoe willen. Maar de winkels blijven. Dat is onze core business.”
Heb je al nagedacht over de opvolging binnen HEMI?
“Dat moment kwam drie jaar geleden. Toen ik hier onderweg naartoe was, dacht ik: ik heb een mooie woning, een goed draaiend bedrijf, mijn werkzaamheden bij de UEFA. Ik heb toen besloten om het bedrijf alvast over te dragen aan mijn twee kinderen en iemand uit het managementteam. En dat verloopt crescendo. Ik geef het liever nu met een warme hand over dan dat er later chaos ontstaat. Zelf ben ik nog wel de CEO, dus heb ik de zeggenschap.”
Naast het drukke ondernemerschap heb je ook 18 jaar in het betaald voetbal gefloten. Hoe is dat op je pad gekomen?
“Dat begon bij SV Smerdiek. Ik speelde daar zelf en dacht dat wedstrijden fluiten wel leuk zou zijn. Op mijn 22e heb ik daarom een cursus gevolgd. Ik begon op het laagste niveau en klom stap voor stap op naar de topamateurs. Daarna werd ik gevraagd door de KNVB of ik de overstap naar het betaald voetbal wilde maken. In eerste instantie twijfelde ik, omdat ik een druk bedrijf had. Maar het sprak me toch aan, dus ben ik in 1989 ingestroomd in het betaald voetbal. Ik heb in alle stadions van Nederland gefloten en ook wedstrijden in heel Europa geleid. Dat heb ik tot 2007 gedaan. Tegenwoordig reis ik als gedelegeerde of observer namens UEFA en FIFA naar internationale wedstrijden.”
Wat voor type scheidsrechter was je?
“In het begin was ik best impulsief. Dan vloog ik naar spelers toe en sprak ik ze streng aan. Later dacht ik: dat werkt niet. Want op een gegeven moment keren de spelers tegen je. Dus ik probeerde toen meer een band op te bouwen met ze. En natuurlijk, als iemand een vervelende overtreding maakte was ik nog steeds streng. Maar op die manier bouw je wel credits op. Dat is het type dat ik nu ook andere scheidsrechters aan te leren.”
De VAR krijgt steeds meer macht over de wedstrijden. Ben je voor of tegen?
“Ik ben daar wel een voorstander van. In Nederland stonden we aan de wieg van de VAR. Ik zat toen in de scheidsrechterscommissie Betaald Voetbal. Het gaat niet meer alleen om het spelletje, maar ook om enorm veel geld. De belangen zijn groot. En dan moet dus zo eerlijk mogelijk verlopen. Maar de VAR moet niet te ver doorslaan. De scheidsrechter moet de baas blijven op het veld.”
Zijn er beslissingen geweest waar je achteraf spijt van had?
“Nee, nooit. Natuurlijk heb ik weleens een beslissing genomen die niet goed uitviel. Maar daar heb ik geen spijt van.”
Hoe belangrijk is vertrouwen voor je?
“Ik heb liever dat werknemers naar mij toekomen om te vragen als ze iets niet weten, dan dat ik iedereen achteraf moet gaan controleren. Ik wil hier geen scheidsrechter zijn. Ik ga er liever vanuit dat mensen te vertrouwen zijn. Ik weet wie ik kan vertrouwen en wie iets minder. Als je iedereen gaat wantrouwen, ben je alleen maar bezig met controleren.”
Kan je slecht tegen je verlies?
“Ja dat had ik vroeger al met mijn kinderen. Als we een spelletje Monopoly deden, wilde ik altijd winnen. Ik vind dat je als ondernemer daar ook niet goed tegen moet kunnen. Je moet altijd doorzetten. Dat zat ook in mijn vader. Of dat nou een bordspel is of met werk, je wil nooit verliezen.”
Slotvraag: Met wie zou jij zelf aan de keukentafel willen zitten?
“Met mijn vader en met mijn architect Jos Leenaarts. Gewoon met hun praten over hoe het nu gaat en wat er allemaal staat.”
Paspoort
Naam: Rien Koopman
Leeftijd: 69 jaar
Woonplaats: Heerle
Functie: CEO van HEMI Tholen
Burgerlijke staat: Gehuwd met Marciela
Kinderen: Dochter Audrey en zoon Jan-Kees
Hobby’s: “Op vakantie gaan. Ik heb een vakantiewoning op Walcheren. Ook sport ik iedere dag een uur. Bewegen is één van de belangrijkste medicijnen voor de mens.”
