Zeeuwse politiek reageert fel op plan voor zoete Oosterschelde
Door: Olaf Knook PolitiekTHOLEN - Gedeputeerde Arno Vael (BBB, Klimaatadaptie) liet vorige week weten open te staan voor het idee om het water van de Oosterschelde zoet te maken in plaats van zout te houden. Die uitspraak leidde tot flinke kritiek in de Zeeuwse politiek. Zelfs zijn eigen fractie liet weten niet achter de woorden van Vael te staan. Wat was er precies aan de hand? En maakt het wat uit of het water van de Oosterschelde zout of zoet is? Een reconstructie van de bewogen dagen.
Het water van de Oosterschelde zoet maken in plaats van zout houden. Provinciebestuurder Arno Vael vertelde woensdag tegenover Omroep Zeeland open te staan voor dit idee. Door de zeespiegelstijging, het zoetwatertekort en de verzilting van de landbouwgrond is het noodzakelijk geworden om anders te denken over de Zeeuwse wateren. Het voorstel komt van adviseurs Dick Butijn en Wil Borm om een tweede kustlijn aan te leggen: een dijk vóór de huidige kust, die Zeeland extra moet beschermen tegen het stijgende water. Achter die dijk zou de Oosterschelde verzoet worden. “Het zijn heel interessante plannen die zeker de moeite waard zijn om te onderzoeken”, stelde de gedeputeerde.
Kritiek
Binnen enkele uren na Vaels uitspraken kwamen de eerste reacties binnen. Statenleden van het CDA, SGP en VVD waren direct verbaasd. Ze vroegen zich af hoe het mogelijk was dat een gedeputeerde zomaar plannen noemde die ingaan tegen het bestaande beleid, zonder onderbouwing of overleg met relevante organisaties. “Hoe denkt het college dat dergelijke uitspraken overkomen bij betrokken organisaties en belanghebbenden?”, vroegen de fracties zich af. Het blijft volgens de fracties ‘onverminderd van belang’ dat de Oosterschelde zout blijft.
Zelfs binnen Vaels eigen partij BBB kwam er al snel kritiek. In een brief stelde de Zeeuwse fractie dat de Oosterschelde niet verzoet mag worden. “Wij koesteren de Oosterschelde, visgrond voor onze vissers en de schelpdiersector, Natura 2000 gebied. Wij zullen dus ook geen projecten steunen met als doel om de Oosterschelde te verzoeten. Wij zijn de provincie ZEEland. De ZEE zit in ons DNA, we zijn er mee verwerven en het is deel van onze cultuur, even op ‘d’n diek naar t water kieken’.”, zo stelde de fractie. Na de kritiek nuanceerde Vael zijn uitspraken later tijdens een commissievergadering. De gedeputeerde gaf toe dat hij misschien wat ‘hard van stapel was gelopen’. Hij verklaarde dat zijn uitspraken niet bedoeld waren als een concreet voorstel, maar als een suggestie die in de toekomst misschien een keer bekeken zou kunnen worden.
Stormvloedkring
Tussen de storm van reacties door, bleef de vraag hangen: waarom is de Oosterschelde zo’n gevoelig onderwerp? Het gebied, dat deel uitmaakt van Nationaal Park Oosterschelde, is van belang voor zowel de natuur als de economie van Zeeland. De Oosterschelde herbergt een rijke biodiversiteit, met honderden plant- en diersoorten die zich in het zoute water bevinden. Bovendien is het een belangrijk gebied voor de Zeeuwse visserij, die van oudsher van de rijke visgronden en schelpdieren profiteert.
De Stormvloedkering, die in 1986 werd geopend, is een symbool van het evenwicht tussen natuurbehoud en waterveiligheid. Het compromis tussen natuurorganisaties, vissers en politici heeft ervoor gezorgd dat het zoute water in de Oosterschelde wordt behouden, terwijl de regio beschermd blijft tegen overstromingen. Dit maakt de voorstellen om het water te zoeten extra gevoelig; het zou niet alleen de ecologische balans verstoren, maar ook de belangen van de visserij en andere lokale sectoren in gevaar brengen. Een zoete Oosterschelde zou de verzilting van de Zeeuwse eilanden stoppen. Ook krijgt het zuiden een zoetwatervoorraad die nodig is voor droge tijden. En we krijgen voldoende noodberging voor waterafvoer van de rivieren.
Inmiddels lijkt de storm rond Vaels uitspraken voorlopig te gaan liggen. Maar de kwestie van waterveiligheid en de toekomst van de Oosterschelde zal ongetwijfeld nog vaak op de politieke agenda staan. Tot nu toe blijft water in ieder geval zout.
