Kees van der Linden nieuwe gildekoning Sint Bavo

RIJSBERGEN - In de brandende zon werd dinsdag na de Rijsbergse kermis de traditionele verschieting van het Cloveniersgilde Sint Bavo gehouden op het plein voor het clubhuis De Snaphaan. Het werd een tweestrijd tussen de heersende koning Henk Noorden en zijn vriend Kees van der Linden. Kees zag tot zijn geluk de vogel vallen na het 280e schot die middag.

Daar waar veel gilden ter ziele gaan, zijn de gilden in Rijsbergen nog springlevend. Hoewel wat jong bloed zeker welkom is. Zo heb je het deftige gilde St.Joris aan het Rijkepad, waar geschoten wordt met de grote Sint Jansboog. Zo’n kruisboog was kostbaar, vandaar dat de leden ook wel Breebroeken werden genoemd. Het waren dan ook de meer gegoeden van het dorp. De gildebroeders van Sint Bavo, opgericht in 1699, waren vaak land- en tuinbouwers. Ze werden dan ook vaak de Boeren-guld genoemd. Maar ach.. in deze tijd is van standsverschil niets te merken.

Oorsprong in de middeleeuwen

De gilden hebben hun oorsprong in de middeleeuwen. Eerst waren er de hand- en voetboog in de 14e eeuw en een eeuw later kwamen er ook vuurwapens. Ze moesten de stedelijke en plaatselijke overheid steunen en de stad of het dorp bewaken. Later werden de gildes belangrijk bij het organiseren van sociale activiteiten en belangrijk voor de saamhorigheid in het dorp.. In deze tijd zijn al deze taken geschiedenis en is de gilde er voor het plezier.

Niet alleen mannen mogen schieten

Iedere vier jaar zijn er verschietingen voor een nieuwe koning. Ben je voor het derde keer achtereenvolgend koning, word je keizer voor het leven. Bij Sint Bavo is dat Sjaak Lips en bij St. Joris is dat Kees Martens. Vandaar dat Henk Noorden na twee jaar koning te zijn geweest niet kon schieten voor het keizerschap. Na een welkomstwoord en een eerste schot door burgemeester Vermue, konden andere koningen van omliggende gildes hun geluk beproeven. De vogel stond toen nog heel stevig, hoog en droog in de lucht. Daarna mocht koning Henk Nooren met drie schoten proberen zijn heerschappij veilig te stellen. Toen dat niet lukte, moest hij de mantel met de zilverschilden afdoen en kon de strijd beginnen. Onder hen de dertigjarige Femke Rombouts. Zou zij de vogel eraf schieten, was zij waarschijnlijk de eerste schutterskoningin van Rijsbergen. Femke is vier jaar lid en heeft zich opgewerkt tot de A-competitie. Ook opa, vader en broer zijn lid.

Na een lange reeks schoten begon de vogel te wankelen en was het Ad van den Wijngaard die de vogel liet vallen op de stenen. Regel is dat de schutter voor de eerste keer mag weigeren, maar een tweede keer kan dat niet meer en is de betreffende schutter automatisch koning. Ad weigerde dan ook voor de eer en mocht de tweede vogel plaatsen.

Een hardnekkige vogel

Deze tweede vogel was een hardnekkige. Om beurten schoten de mannen die graag koning zouden worden op de vogel. De veren van de vogel en de houten romp vlogen in het rond, maar de vogel gaf niet op en bleef lang staan. De spanning steeg. Henk Noorden probeerde hem wat te wippen door via de metalen stang te schieten, maar uiteindelijk was het toch Kees van der Linden die de vogel liet vallen.

De nieuwe koning werd de mantel omgehangen. Daarna is de traditie dat hij over het vaandel moet lopen en nam hij de vaandelgroet af en legde de eed af. De 79 jaar oude koning krijgt het druk, want de koning krijgt automatisch een aantal plichten te vervullen. Maar eigenlijk verandert er dan toch weinig, want Kees deed al de bardienst en was de contactman voor arrangementen in de Snaphaan. Ook doet hij allerlei klusjes en verzorgt de inkoop. Wel zal hij nu een zilveren schild moeten aankopen, want ook dat is een traditie.