Van GoghHuis Zundert koopt schenkkan die Vincent van Gogh inspireerde

ZUNDERT - Van GoghHuis Zundert heeft een zeldzaam stuk aardewerk in handen gekregen: een negentiende-eeuwse Engelse schenkkan van hetzelfde model als de kan die in het werk van Vincent van Gogh terugkeert. Kunsthistorica Alexandra van Dongen vond het exemplaar op de Amerikaanse veilingsite eBay. 

Het Kunstfonds Vincent van GoghHuis maakte de aankoop mogelijk. Een particuliere schenker, die anoniem wil blijven, betaalde ongeveer 500 dollar voor de kan. 

De kan is 24 centimeter hoog en heeft een Japans ogende vormgeving, in de stijl die bekendstaat als japonisme. 

Van Gogh had in 1888 zo’n kan in huis, in het Gele Huis in Arles. Hoe hij eraan kwam, is niet bekend. Wel is duidelijk dat het object een soort muze voor hem was: hij bleef ernaar terugkeren, gegrepen door de kleuren, de vorm en de Japanse reliëfversiering. Hij schilderde de kan meerdere keren, onder meer op het werk Majolicapot met veldboeket, dat nu in de Barnes Foundation in Philadelphia hangt. Ook stuurde hij in mei en juni 1888 schetsen van een stilleven met servies, met de kan erop, in twee brieven aan zijn broer Theo.

Uiterst zeldzaam
Van Dongen speurt vaker online naar dit soort negentiende-eeuwse voorwerpen, maar een schenkkan als deze is uiterst zeldzaam. Het Van GoghHuis heeft al meerdere schildersmodellen in de collectie, maar dit exemplaar is volgens directeur en conservator Ron Dirven een bijzonder topstuk.

Van Dongen kent de schildersmodellen van Van Gogh goed. Ze schreef er in 2022 een boek over: Dichter bij Vincent. Alledaagse gebruiksvoorwerpen in het werk van Vincent van Gogh. Van Dongen is conservator bij Museum Boijmans Van Beuningen.

Vanaf medio oktober is de kan langere tijd te zien in het Van GoghHuis. Van Dongen geeft dit najaar ook een lezing over de kan en andere voorwerpen die Van Gogh gebruikte in zijn schilderijen.