Drinkwater uit Oosterschelde: Brabant Water start met miljoenenpilot bij Bergse Diepsluis

BERGEN OP ZOOM / THOLEN – Drinkwater maken van zeewater: in landen als Spanje is het al jarenlang praktijk, maar in Nederland nog nauwelijks getest. Daar komt nu verandering in. Brabant Water is gestart met een grootschalige pilot aan de Oosterschelde. Op een locatie bij de Bergse Diepsluis, onder de rook van Bergen op Zoom, onderzoekt het waterbedrijf hoe van zout water betrouwbaar drinkwater kan worden gemaakt.

De test wordt uitgevoerd bij de Oesterdam, op Thools grondgebied, maar direct verbonden aan de Brabantse Wal. Volgens Brabant Water is de proef een belangrijke stap richting een toekomstbestendige drinkwatervoorziening voor Noord-Brabant en een deel van Zeeland. De locatie fungeert als pilot voor een veel grotere fabriek die later in de regio Bergen op Zoom gerealiseerd moet worden. 

“Brabant Water start in Tholen met een innovatieve pilot om van zeewater drinkwater te maken,” meldt het waterbedrijf. “De pilot is een belangrijke stap in de richting van een robuuste en toekomstbestendige watervoorziening voor de inwoners van Brabant en een klein deel van Zeeland.”

De officiële aftrap van het project vond plaats op donderdag 12 juni. Projectdirecteur aanvullende bronnen Patrick van der Wens van Brabant Water en wethouder Hilde Moerland van gemeente Tholen schepten symbolisch het eerste emmer zeewater uit de Oosterschelde. Daarmee werd de samenwerking tussen het waterbedrijf en de gemeente Tholen formeel bevestigd.

De keuze voor deze plek is niet toevallig. De proefinstallatie wordt gebouwd tussen de Bergse Diepsluis en het informatiepunt over verdronken dorpen, vlakbij waar ooit het verdronken stadje Reymerswael lag. De gemeente Tholen heeft hiervoor al een principebesluit genomen; de gesprekken met Rijkswaterstaat over de locatie zijn nog gaande.

Zuivering met omgekeerde osmose

In de proeffabriek zal Brabant Water gebruikmaken van zogenoemde omgekeerde osmose: een techniek waarbij water onder hoge druk door een membraan wordt geperst, waardoor zout en andere mineralen worden verwijderd. Wereldwijd wordt deze methode vaak toegepast op plekken waar weinig zoet water beschikbaar is. “We doen de proef om ervaring op te doen en te leren wat de beste wijze is om deze techniek op grotere schaal toe te passen in Nederland,” aldus Brabant Water.

In eerste instantie gaat het om een relatief kleinschalige test. De proeffabriek moet circa 100 kuub zeewater per uur kunnen verwerken. Dat is slechts een fractie van de capaciteit van de beoogde drinkwaterfabriek, die in de toekomst zo’n 1500 kuub per uur moet kunnen leveren. De proef duurt naar verwachting drie tot zes jaar.

Met het project is een investering van 5 tot 10 miljoen euro gemoeid. De uiteindelijke fabriek, waarvan de locatie nog niet is vastgesteld maar wel in de regio Bergen op Zoom zal liggen, zal naar schatting meer dan 200 miljoen euro kosten.

Drinkwater uit zee als antwoord op droogte

De inzet op zeewater als bron is een direct antwoord op de toenemende druk op de bestaande drinkwatervoorziening. Door klimaatverandering, langdurige droogte en bevolkingsgroei neemt de vraag naar schoon drinkwater toe. Traditionele bronnen, zoals grond- en oppervlaktewater, staan onder druk. “De zee biedt in theorie een bijna oneindige bron van water,” stelt Brabant Water. “Als het lukt om deze techniek kosteneffectief toe te passen, kan dit een belangrijke bijdrage leveren aan de drinkwatervoorziening in Nederland.”

‘Water van de zee dragen’

De start van de pilot werd gevierd met het evenement ‘Water van de zee dragen’. Medewerkers van Brabant Water vertrokken daarbij met flessen water uit de Oosterschelde naar het hoofdkantoor in ’s-Hertogenbosch. Te voet en hardlopend legden zij in estafettevorm een afstand van 138 kilometer af. De symbolische tocht moest het belang van duurzame drinkwaterwinning onder de aandacht brengen.